Afgelopen week was er veel te zien aan de lucht - lichtende nachtwolken, halo's, onweer, regenbogen. Regelmatig ontstonden er pittige buien met indrukwekkende plaatjes tot gevolg. Denk bijvoorbeeld aan rolwolken, mammatus en bliksem. Ook ijskappen en lenticularis horen tot de luchten van afgelopen week!
Met een hogedrukgebied op afstand, konden afgelopen week meerdere storingen ons land goed bereiken. Deze gingen gepaard met flinke regen- en onweersbuien. Tussendoor was ook de zon te zien, waardoor er vaak een prachtige regenboog bij zo'n buienlucht zat.
Een buienwolk is vaak makkelijk te herkennen. De wolken die tot (stevige) onweersbuien uitgroeien, zijn vaak heel hoog. Daarnaast is er een groot verschil in kleur tussen de onderkant van de wolk en de bovenkant. Aan de onderzijde is de wolk donkerder en aan de bovenzijde is het witter. De meteorologische naam voor een buienwolk is een cumulonimbus.
Foto: Rolf (Oldenbroek)
De buien van afgelopen week gingen vaak gepaard met onweer. Voor sommige mensen is dat eng, en dat is ook terecht, want onweer kan heel gevaarlijk zijn. Toch zijn er ook mensen die ervan kunnen genieten en voor de fanatiekelingen is het heel erg leuk om bliksem op een foto vast te leggen. Dat kan ook best een uitdaging zijn, omdat bliksem zo'n snelle flits is. Toch lukt het regelmatig en krijgen we de mooie resultaten opgestuurd.
Foto: Werner de Vliegere_Kapelleburg
Onweersbuien gaan soms ook gepaard met hagel. De stijgende en dalende luchtbewegingen in een buienwolk zorgen voor de vorming van hagel. De grootte van een hagelsteen licht aan krachtig deze stijgende en dalende luchtbewegingen binnen zo'n bui zijn. Hoe meer er van deze bewegingen zijn, hoe groter een hagelsteen kan groeien, voordat hij zwaar genoeg is om uit de bui te vallen.
Bijzondere fenomenen bij buien
Een bijzonder wolkfenomeen dat afgelopen week gezien is, is de mammatus. Als er bij een onweersbui mammatus aanwezig is, duidt het vaak op een stevige onweersbui met een grote kans op hagel.
De naam mammatus is afgeleid van het Latijnse woord mamma, wat uier of borst betekent. Mammatus ziet er ook dan zo uit. De bekende "hobbelige" onderkanten ontstaan doordat koude lucht daalt, waardoor er luchtzakken ontstaan die contrasteren met de stijgende wolken (veroorzaakt door de convectie van warme lucht).
Foto: Mark Klos (Hardenberg)
Soms komen er bij stevige buien een plankwolk (shelfcloud) of een rolwolk voor. Deze lijken een beetje op elkaar, maar ze zijn niet compleet hetzelfde. Een plankwolk zit nog aan een cumulonimbus vast, terwijl een rolwolk los van een buienwolk is. Je kunt bijna zeggen dat een rolwolk al een stukje had weggerold van de cumulonimbus, want verder ontstaan deze wolkensoorten op hetzelfde manier: koude lucht stroomt voor de bui uit en schept de warme lucht aan de grond op, waardoor deze vervolgens condenseert.
Foto: Sonja Wimmer (Hoogvliet)
En natuurlijk als de zon tussendoor de buien heen schijnt, is er soms een regenboog te zien! Regenbogen ontstaan door het breken van zonlicht in regendruppels.
Foto: Marcel Bentum (Blauwestad)
Om een regenboog te kunnen zien, is het belangrijk om de zon in je rug te hebben als je naar een bui kijkt. Regenbogen komen niet alleen bij buien voor. Je kunt ze ook zien in de waterdruppels van bijvoorbeeld een fontein en tijdens het sproeien van de tuin.
Nog meer optische verschijnselen
Afgelopen week was er ook een kring om de zon, oftewel halo te zien. Ze ontstaan namelijk als er ijskristallen hoger in de lucht aanwezig zijn en er lichtbreking optreedt van het zonlicht door deze kristallen.
Foto: Marloes Oldenhuizing (Leek)
En dit zijn geen optische verschijnselen, maar deze week waren ook lichtende nachtwolken waargenomen. Meer daarover via deze link.
Als laatste voor deze blog kwam er deze week ook nog een foto van een lenswolk binnen. Dat is natuurlijk geen optische verschijnsel. Een lenswolk, ook wel lenticularis genoemd, is een wolk die bijna op een luchtschip lijkt. De term lenticularis komt vanuit het Latijns en betekent amandelvormig of lensvormig.
Lenticularis ontstaat wanneer de luchtbeweging onderbroken wordt door bijvoorbeeld bergen of zelfs gebouwen. Door de geforceerde stijging en daling van de lucht, condenseert de lucht en ontstaat een lenswolk.
Foto: Vivian Kramer (Colijnsplaat)
