Actueel

Optische verschijnselen

Jeroen Smeets (Zoetermeer)

Het is een bijzonder fenomeen: de kleuren van de regenboog aan de hemel! Soms zie je het aan de kant waar de zon aan de hemel hangt en andere keren weer precies tegenover de zon. Afgelopen week waren meerdere van deze optische verschijnselen te zien!

Wat zijn optische verschijnselen?

Optische verschijnselen zijn alle waarneembare verschijnselen, oftewel gebeurtenissen, die door de interactie tussen licht en materie worden veroorzaakt. In het weer gaat het vaak om de interactie van zonlicht met bijvoorbeeld regendruppels of ijskristallen. Deze interactie vindt plaats in de vorm van lichtbreking, oftewel refractie

Zonlicht zien we als wit licht, maar eigenlijk bestaat het uit allerlei verschillende kleuren. Als het zonlicht op een regendruppel of een ijskristal valt, breekt de druppel/kristal het witte licht op en zien we de kleuren waaruit het witte licht bestaat. Dan ontstaat er een optische verschijnsel. De meest bekende hiervan is de regenboog.

regenboog 4.jpg
Het breken van licht door een regendruppel

Regenboog

We hebben allemaal al een keertje een regenboog gezien. Vooral tijdens buien komen ze voor. Precies hoe een regenboog ontstaat, lees je via deze link. Om een regenboog te kunnen zien, is het wel belangrijk dat je de zon in je rug hebt en naar de bui kijkt. Hoe lager de zonnestand, hoe steiler de regenboog. Vooral vandaag zijn er heel veel mooie foto's binnengekomen van regenbogen!

9418370_source.jpegFoto: Sander Knaapen (Amsterdam)

Kring om de zon

Een halo, oftewel een kring om de zon zie je vaak als er sluierbewolking aanwezig is. Ze ontstaan namelijk als er ijskristallen hoger in de lucht aanwezig zijn. Je krijgt dan een waterig zonnetje te zien en als je goed kijkt (niet naar de zon, maar eromheen!) kun je soms een halo zien. Soms zijn ook de kleuren "van de regenboog" in zo'n halo te zien. 

9405362_source.jpeg
Foto: Janneke Middendorp (Honselersdijk)

Sundog

Soms moet je iets verder weg van de zon kijken om een optische verschijnsel te zien. Als er ijskristallen aanwezig zijn, dan is er soms bijzonnen te zien. In het Engels heten ze Sundogs. Deze zijn als twee heldere lichtvlekken links en rechts van de zon te zien. Soms zie je alleen aan de ene kant een bijzon. Dat komt omdat er alleen aan die kant ijskristallen in de lucht aanwezig zijn. Ook bijzonnen waren afgelopen week gespot!

9414049_source.jpg
Foto: Diana Huntjens (Simpelveld)

Circumzenitale boog

Ook dit optische fenomeen is afgelopen week gespot! Het is een enorme naam voor een boog dat een stuk kleiner is dan een regenboog. Deze boog wordt ook vaak waargenomen samen met een halo, of een deel van een halo. Een circumzenitale boog lijkt op een regenboog, maar je ziet het aan de kant van de zon en met de bolle kant van de boog na de zon gekeerd. Deze bogen ontstaan ook vanwege het breken van zonlicht in ijskristallen. 

9413684_source.jpeg
Foto: Cintha Swalue (Zeist)

Nog meer optische verschijnselen de komende dagen?!

Het is voorlopig wisselvallig weer met iedere dag kans op buien of regen. Tussen de buien door is regelmatig ook de zon te zien. Dat betekent dat de kans om een regenboog te zien, vrij hoog is. Zie je een van de bovengenoemde optische verschijnselen? Vergeet dan niet je weerfoto toe te voegen via deze link!


12-09-2025 om 13:00 door Magdel Erasmus


Lees meer:

Een moment geduld aub...
Een moment geduld aub...