Eerder zochten we al uit wat de heetste hittegolf ooit was. Tegenwoordig wordt er ook veel nadruk gelegd op onze beleving van warmte. Luchtvochtigheid, zonneschijn en wind kunnen het een stuk benauwder maken. Daarom in deze blog: wat was de meest benauwde hittegolf ooit?
De mate van benauwdheid wordt dus behalve door de temperatuur, ook bepaald door andere factoren. Die maken het geheel wel wat abstracter, maar we gaan die andere factoren toch proberen mee te nemen.
In deze blog lees je over de heetste hittegolven ooit gemeten: De meest extreme hittegolven ooit
KNMI start met hittekracht
Het KNMI heeft om die andere factoren ook mee te wegen en naar iedereen te communiceren de term 'hittekracht' bedacht. Hittekracht is een nieuwe index die temperatuur, luchtvochtigheid, zonnestraling en wind combineert. Het wordt een schaal van 0 tot 10, vergelijkbaar met zonkracht en windkracht. Zo kan iedereen zien hoe zwaar de hitte op dat moment aanvoelt.
Hittekracht is gebaseerd op de Wet Bulb Globe Temperature, of WBGT. Deze wetenschappelijk onderbouwde maat combineert temperatuur, luchtvochtigheid, zonnestraling en wind. Deze wordt al decennialang wereldwijd gebruikt om de impact van hitte in te schatten voor bijvoorbeeld defensie, arbeid en sport. De WBGT wordt omgezet naar een schaal van 0 tot 10 die we hittekracht noemen, vergelijkbaar met zonkracht en windkracht. Het KNMI heeft de WBGT nog niet beschikbaar voor alle landelijke hittegolven die ooit gemeten zijn, dus zoeken we verder.
De THI
Dus zoeken we door naar een simpelere manier. Hier komt de THI, de temperatuur-luchtvochtigheid index bij kijken (engels: Temperature-Humidity Index). Deze kunnen we berekenen met temperatuur en luchtvochtigheid. Als temperatuur nemen we de gemiddelde temperatuur over de hele dag, omdat je nachtrust ook enorm belangrijk is. Een hittegolf met zwoele zweetnachten wordt als benauwder ervaren dan een hittegolf met koele nachten.
Hieronder zie je hoe de THI samenhangt met het hittegolfgetal, onder de grafiek wordt het hittegolfgetal uitgelegd. Jaren die hier uitspringen zijn 1975, 1976, 2006, 2003, 2019 en 2020. De grootte van de cirkel geeft aan hoeveel dagen de hittegolf duurde, een korte hittegolf heeft een kleinere cirkel. De kleur geeft aan hoe hoog de gemiddelde THI was. De positie geeft aan hoe hoog de totale hittegolfgetal en THI som waren.
Grafiek gemaakt met Flourish.
Wat is het hittegolfgetal?
Het hittegolfgetal wordt berekend door van de reeks van dagen met een maximumtemperatuur boven de 25 graden alle waarden boven de 25 graden bij elkaar op te tellen. Een temperatuur van 25,6 °C draagt 0,6 bij aan het hittegolfgetal, een temperatuur van 31,2 °C draagt 6,2 bij.
2019: kort maar zeer heet
De hittegolf met het hoogste gemiddelde THI, dus ongeacht de duur het meest benauwd was, dat is 2019. Dat is een hittegolf die wij misschien beter kennen van de eerste 40 graden in Nederland. Die hittegolf was dus niet alleen ontzettend heet, maar had ook een erg hoge luchtvochtigheid.
Lees terug:
Maandoverzicht juli 2019: een maand van extremen
1975: voorbode van 1976?
De hittegolf met de hoogste totale THI, dus alle hittegolfdagen bij elkaar opgeteld, dat is 1975. Dit is met 18 dagen ook de langste hittegolf ooit gemeten. Op 29 juli 1975 begon een reeks van 18 zomerse dagen op rij in de Bilt, daarbij kwam het kwik 6 dagen boven de 30 graden uit. De natuur had ook wel iets goed te maken, de laatste hittegolf voor 1975 stamde namelijk uit 1948! Tussen die twee hittegolven zat dus 27 jaar, iets wat nu bijna niet meer voor te stellen is. De zomer erna vielen liefhebbers van hitte trouwens alweer met hun neus in de boter. De zomer van ’76 was namelijk goed voor een hittegolf van 17 dagen, met 10 (!) tropische dagen. Bovendien bracht de zomer van 1976 ook het hoogste neerslagtekort ooit gemeten.
