De meteorologische lente van 2026 gaat in Europa de boeken in als de warmste ooit gemeten. Van Scandinavië tot West-Europa werden temperatuurrecords gebroken. Onder andere de uitzonderlijke warmte aan het einde van mei heeft hieraan bijgedragen.
In grote delen van Europa is de afgelopen meteorologische lente - dat zijn de maanden maart, april en mei bij elkaar - een stuk warmer verlopen dan normaal. Op veel plekken werd een top-10 positie genoteerd en in sommige landen was zelfs het de warmste ooit gemeten. Gemiddeld over heel Europa was het ook de warmste sinds het begin van de metingen in 1940, en dat terwijl het vorige record pas vorig jaar werd gevestigd!
In de onderstaande kaart kun je aan de donkerrode kleuren goed zien welke gebieden in Europa de afgelopen lente recordwarm waren. Er zijn eigenlijk twee 'hotspots': één in Noord-Europa en een andere in West-Europa.
De temperatuur-rangschikking van de lente van 2026 ten opzichte van de periode sinds 1940. In de donkerrode gebieden was het de warmste lente in de meetreeks. Deze kleur zien we vooral terug in Noord-Europa, Frankrijk en delen van de Britse Eilanden. (Bron: Brian Brettschneider)
Noord-Europa
Noorwegen, Zweden en Finland noteerden alle drie de warmste lente sinds de metingen daar begonnen. In Finland werd in bijna het hele land het record gebroken, in Noorwegen en Zweden voornamelijk in de noordelijke delen. In Zweeds Lapland werd het vorige record zelfs met 1 tot 1,5 graad verbroken, een bijzonder grote marge als we spreken over een heel seizoen!
Vooral maart verliep uitzonderlijk zacht in Noord-Europa, zoals goed te zien is aan de dieprode kleuren in onderstaande kaart. 
Temperatuurafwijking in maart 2026 ten opzichte van het klimaatgemiddelde. (Bron: Copernicus)
Het zachte weer in maart stond in groot contrast met de koude winter die in Noord-Europa voorafging. In januari en februari was het juist nog bijzonder koud winterweer (op sommige plekken verliepen die maanden maar liefst 6 graden kouder dan normaal), waardoor de Oostzee voor een groot deel dichtvroor. Tegenwoordig gebeurt dat door klimaatverandering niet vaak meer op zo'n grote schaal. Door de warme lente is dit ijs echter in snel tempo weggedooid; op 10 mei was de Oostzee zelfs recordvroeg ijsvrij!
West-Europa
Ook in delen van West-Europa was het een recordwarme lente. Zo werd in Engeland het record gebroken dat vorig jaar pas werd behaald. De drie warmste lentes staan daar nu op naam van 2024, 2025 en 2026. Met een meetreeks van ruim 140 jaar is dat een duidelijk signaal van klimaatverandering. Ook in Wales was de afgelopen lente de warmste ooit gemeten.
De gemiddelde lente-temperaturen in Engeland tussen 1884 en 2026. (Bron: MetOffice)
Frankrijk beleefde eveneens de warmste lente sinds het begin van de metingen in 1900. Het record uit 2011 en 2020 werd daar verbroken.
In Nederland was het ook een warme lente, maar niet de warmste ooit gemeten. In ons land eindigde de lente op een vijfde plaats.
Uitzonderlijke mei-hittegolf
De lente-records in Frankrijk en Engeland zijn deels toe te schrijven aan de ongekende warmte die daar in de tweede helft van mei heerste. Er werden op talloze weerstations maandrecords voor mei gehaald. Zo werd het bij Londen maar liefst 35,1 graden op 26 mei, waarmee het oude mei-record voor het Verenigd Koninkrijk met meer dan 2 graden werd verbroken. Zelfs in de zomer is dat een uitzonderlijk hoge temperatuur voor Engeland.
Frankrijk noteerde ook een mei-record met 37,8 graden in het zuidwesten van het land. Bovendien werd daar voor het eerst in de maand mei een code oranje voor hitte afgegeven. Ook in Nederland werd eind mei een regionale hittegolf opgetekend, de langste ooit in een meimaand.
Snelst opwarmende continent
Dat Europa steeds vaker warmterecords noteert, is geen toeval. Het continent warmt sneller op dan welk ander continent ook. Volgens wetenschappers stijgt de temperatuur in Europa ongeveer twee keer zo snel als het wereldgemiddelde.
Daar zijn meerdere oorzaken voor. In Noord-Europa en het Noordpoolgebied neemt de sneeuw- en ijsbedekking af, waardoor meer zonlicht wordt geabsorbeerd door het aardoppervlak. Daarnaast komen standvastige hogedrukgebieden en bijbehorende hittegolven in de zomer vaker voor dan vroeger. Ook verbeterde luchtkwaliteit draagt bij. Hierdoor bereikt namelijk meer zonnestraling het aardoppervlak en is de bewolking afgenomen, wat beide bijdraagt aan een snellere regionale opwarming.
Dat het Europese lenterecord van 2025 nu alweer is verbroken, past in het beeld van de klimaatverandering. De vraag is dan ook hoe lang dit nieuwe record stand zal houden.
