Vandaag op 1 maart is officieel de meteorologische lente begonnen! Het weer doet meteen leuk mee: vanaf morgen zijn we vertrokken voor een heuse lenteweek met zonovergoten weer en hoge temperaturen. In deze blog blikken we vooruit op aankomende week, vertellen we je de details en kijken we ook naar hoe bijzonder dit is. 

De lente begint toch pas 20 maart?

Laten we dit misverstand meteen even de wereld uithelpen: dat is de astronomische lente! Niet de lente die wij als meteorologen aanhouden. Op 20 maart staat de zon precies boven de evenaar en duurt dag en nacht overal op aarde even lang. 

Figuur 1: Het begin van de astronomische lente, dit jaar op 20 maart. De zon staat dan precies boven de evenaar.

Die astronomische lente begint echter niet elk jaar op dezelfde datum… Sommige jaren begint de lente namelijk op 21 maart. Niet echt praktisch voor ons meteorologen die het graag hebben over bijvoorbeeld de statistiek van “afgelopen winter”. 

Figuur 2: Een foto uit 2024, toen begon de zomer op 20 juni en de herfst op 22 september. Dit jaar in 2026 begint de zomer op 21 juni en de herfst op 23 september. De meteorologische dagen blijven elk jaar gewoon hetzelfde!

We zouden dan elk jaar moeten uitzoeken op welke dag de winter begon en eindigde, wat vervolgens resulteert in soms een dag extra of een dag minder in je meetreeks. Voor de statistiek niet erg handig. Om deze reden hebben meteorologen wereldwijd met elkaar afgesproken seizoenswisselingen altijd op de 1e van de maand te laten plaatsvinden. 

In deze blog legt collega William uit waarom er een verschil zit tussen meteorologische en astronomische seizoenen.

In bovenstaande video legt weervrouw Nicolien Kroon het verschil uit tussen de meteorologische en astronomische lente.

Komende week volop lente!

Het weer aankomende week doet volop mee in de lentesferen! Bijna alsof het weer door heeft dat de lente vandaag begonnen is… We krijgen namelijk een week met volop zon, hoge temperaturen, weinig wind en zonder neerslag voorgeschoteld. Oké, het is niet alleen maar zonneschijn wat de klok slaat, er zitten ook wat addertjes onder het gras, maar over het algemeen gaan we een prachtige week tegemoet. Een ding om wel rekening mee te houden: frisse ochtenden. De temperatuur zal ’s ochtends af en toe maar net boven het vriespunt liggen. 

Figuur 3: De meerdaagse verwachting voor aankomende week. We gaan een heuse lenteweek tegemoet!

Maandag: Volop zon

Over deze maandag kunnen we kort maar krachtig zijn: volop zon, hooguit wat sluierbewolking in het noorden en hoge temperaturen. Gemiddeld een graad of 16, maar in het zuidoosten zou het lokaal zelfs 18 graden kunnen worden!

Figuur 4: De verwachting voor maandag. Volop zon en hoge temperaturen.

Dinsdag: Koele wind vanuit het noorden

Het eerste addertje bevindt zich op de dinsdag, waar ’s middags in het noorden bewolking vanaf zee het land binnen kan komen. Doordat dan ook de wind draait naar een noordelijke richting, waait deze vervolgens over de nog relatief koele Noordzee. Hierdoor kan de temperatuur in het noorden ook enkele graden zakken. Ver in het binnenland gaan ze hier weinig last van hebben en blijft het gemiddeld 16 graden, maar in het noorden dus iets om rekening mee te houden, al blijft het waarschijnlijk nog steeds goed vertoeven met een overwegend zonnig weerbeeld.

Figuur 5: De windverwachting voor dinsdagavond. In het hele land is de wind gedraaid naar een noordelijke richting. 

Woensdag: Kans op mist

Dan op de woensdag het volgende addertje: mist. Doordat de wind dinsdag even naar het noorden draait, weet ook vochtigere lucht vanaf de Noordzee ons land te bereiken. Doordat het in de nachten nog steeds flink afkoelt, kan in de nacht naar woensdag mist ontstaan. Het is nog te vroeg voor details, maar dit zou in delen van het land voor een tegenvallende start van de dag kunnen zorgen. 

Figuur 6: De verwachte bewolking voor de komende dagen. Hoe meer geel, hoe meer zonneschijn er te verwachten valt. Op woensdag (zwart omcirkeld) is duidelijk te zien dat de kans op bewolkt (en mistig) weer even sterk toeneemt. ©KNMI

Mocht de mist uiteindelijk overgaan in hardnekkige laaghangende bewolking, valt misschien wel een zonnige dag in het water. De verwachting is nu dat de mist, als deze al zou ontstaan, ’s middags op zou lossen doordat de wind draait richting het oosten en er weer drogere lucht onze kant op komt. Nogmaals: voor details is het te vroeg, dus dit kan nog veranderen. 

Donderdag: Zonovergoten en nog zachter

De donderdag lijkt op dit moment de klapper van de week te zijn: van mist of bewolking is geen enkele sprake meer en de temperatuur lijkt mede daardoor nóg hoger uit te komen. Gemiddeld zien we zo’n 18 graden in de kaarten staan, met in Limburg misschien zelfs wel een lokale 20 graden… 

Vrijdag: Kleine kans op regen

Als we dan toch ergens een kansje op regen moeten benoemen, zou het de vrijdag zijn. De kans is momenteel zo’n 40% dat er ergens wat regen valt in het land, maar veel zal het niet voorstellen. De kans is groter dat het gewoon weer een droge en zachte lentedag gaat worden.

Figuur 7: De kans op regen aankomende week. Op vrijdag (zwart omlijnd) is de 40% kans op regen duidelijk te zien. De rest van de dagen is de kans op regen nog verwaarloosvaar, pas na komend weekend stijgt dit weer iets. ©KNMI

Volgend weekend en de dagen daarna

Het lijkt erop dat we ook volgend weekend en zelfs daarna nog niet van dit weertype af gaan zijn. Wie naar de weerpluim kijkt, ziet dat de kenmerkende “zaagtand” beweging er tot het einde van de termijn (halverwege maart) in blijft staan. Die zaagtand wil zeggen: hoge maximumtemperaturen, maar ook koude ochtenden. Dit duidt op een helder weertype met veel zonneschijn en weinig wind.

Figuur 8: De pluimverwachting voor de temperatuur in De Bilt de aankomende 14 dagen. De zaagtand is tot het einde duidelijk herkenbaar. ©KNMI

Wil jij meer weten over hoe deze pluim precies werkt? Lees dan in deze blog een uitgebreide uitleg.

Hoe bijzonder is dit? 

Temperaturen van gemiddeld een graad of 16 is wel vrij hoog voor begin maart. Gemiddeld gezien zouden we eind april dit soort temperaturen verwachten, bijna 2 maanden later dan nu. 

Figuur 9: De klimaatgemiddelde waarden van de minimum- en maximumtemperatuur de komende tijd. Pas eind april zien we normaal gesproken temperaturen rond de 16 graden. ©KNMI

Dit zijn natuurlijk slechts gemiddelden, ook begin april kan een mooie lenteweek met 20 graden al voorkomen. Hoe zit het dan met de gemiddelde maximumtemperatuur in De Bilt in de eerste decade (10 dagen) van maart? Het record daarvan staat op 14,7 graden, toevallig gemeten vorig jaar. Mocht de verwachting zoals die nu staat uitkomen, kunnen we misschien de eerste 10 dagen van maart op gemiddeld 15 graden of hoger uitkomen… Dat zou dus opnieuw een verbroken record zijn. 

Figuur 10: De top 10 jaren met de hoogste gemiddelde maximumtemperatuur in de eerste 10 dagen van maart. Maart 2025 schiet er met kop en schouders bovenuit. 

Opvallend is het grote verschil tussen de eerste 10 dagen van maart 2025 en de records die daarvoor gemeten zijn. Het record is toen letterlijk verpletterd met 1,4 graden. Tussen de nr. 2 en nr. 9 van de lijst zit vervolgens ook weer 1,4 graden. Dit jaar staat er ook al tussen, omdat het vandaag 12,7 graden is geweest in De Bilt en dit dus nu de gemiddelde maximumtemperatuur is. De komende dagen wordt het als het goed is alleen maar warmer…

Maart opvallend vaak mooi de laatste paar jaar

Sowieso hoeven we de afgelopen tijd niet vaak te klagen in de maand maart. De afgelopen jaren hadden we in 2020 een zeer zonnige maart (top-5 aller tijden), in 2022 de zonnigste maart sinds het begin van de metingen, in 2024 een recordwarme maartmaand en in 2025 werd het record van de zonnigste maartmaand uit 2022 alweer verbroken! Bovendien was maart vorig jaar ook nog eens de droogste maartmaand ooit gemeten… 

Figuur 11+12: De recordzonnige en recorddroge maart van vorig jaar in grafiekvorm. Bijna elke dag scheen de zon volop, terwijl er slechts 4 dagen een enkele drup regen viel. ©KNMI

Of we in maart 2026 opnieuw records gaan verbreken is nu nog niet te zeggen, maar met deze start is er in ieder geval een goede start gemaakt. Hou vooral ons actuele weerbericht in de gaten voor de laatste stand van zaken omtrent het lenteweer en dan rest ons voor nu niks anders meer dan te zeggen: geniet van het lekkere weer aankomende week!