Wie vanochtend vroeg op de fiets stapt zal het zeker merken: het is koud! In het oosten is de temperatuur onder 5 graden gezakt en aan de grond is het nog kouder met hier en daar de eerste vorst. In Hupsel in de Achterhoek was het 3,2 graden, iets verderop op de vliegbasis Twenthe werd het aan de grond zelfs -0,4 graden.
Daarmee is de eerste vorst aan de grond van dit najaar een feit. We zijn daarmee iets aan de vroege kant, want gemiddeld komt het na de zomer op 28 september voor het eerst tot grondvorst in ons land. Dit gebeurt meestal boven de zandgronden in het oosten van het land of in de duingebieden.
De minimumtemperatuur op 10 cm hoogte, dit wordt ook wel 'klomphoogte' genoemd.
Vorig jaar vroor het op 24 augustus al voor de eerste keer. In Eindhoven zakte de temperatuur tussen de grassprietjes tot -0,3 graden en in Volkel tot -0,2 graden. Dit was bijna een vroegterecord. In 1973 werd het namelijk op 22 augustus op vliegbasis Twenthe -2,2 graden en op meerdere plekken vroor het licht.
Door klimaatverandering is de trend juist dat het steeds later in het najaar voor het eerst vriest. Zo was de gemiddelde datum tussen 1971 en 2000 nog 22 september, bijna een week eerder dan in het huidige klimaat. In 2014 viel de eerste vorst op klomphoogte recordlaat op 5 november.
Nachten worden snel langer
Nu de nachten langer zijn dan de dagen, kan het in deze fase van het jaar steeds verder afkoelen. Als het helder is en er geen wind staat, kan warmte uit de aarde uitstralen en verdwijnen. Koudere lucht is relatief zwaar en zakt naar de grond, waardoor vlak boven de bodem de laagste temperatuur wordt gemeten. Zo kon het aan de grond licht vriezen, terwijl de temperatuur op de normale meethoogte van 1,5 meter rond 2 of 3 graden ligt.
Vorst midden in de zomer
Van 22 juli tot 22 augustus is nog nooit grondvorst gemeten op de officiële KNMI-stations. Afgelopen 21 juli kwam het tot een recordlate nachtvorst. Weerstation Twenthe mat -0,1 graad. Mede door de extreme droogte kon het zo sterk afkoelen. Dit record is extra bijzonder, omdat de zomer in zijn geheel recordwarm is verlopen.
Van nachtvorst naar nazomer
De herfst laat zich van zijn extreemste kant zien de komende dagen. Na een ijskoude nacht barst de komende dagen de nazomer los. Er is veel zon, en vanuit het zuiden komt steeds warmere lucht naar ons land stromen. Alleen op zaterdag en maandag is er tijdelijk wat meer bewolking en is er kans op een bui.
De temperaturen lopen flink op. Vanmiddag wordt het een graad of 22, maar in bijvoorbeeld Zeeuws-Vlaanderen kan het zelfs 25 graden worden. Morgen is het iets koeler, maar zondag kan het in het zuiden opnieuw 25 graden worden.
De verwachting voor Zuid-Limburg. In de plaatsverwachting van Buienradar kun je jouw woonplek bekijken.
Daarna gaan de remmen los. Maandag wordt het 22 tot 27 graden en dinsdag en woensdag is het gemiddeld een graad of 26. In het zuiden zou het volgens sommige berekeningen zelfs 30 graden kunnen worden! In ruim 100 jaar tijd (sinds 1921) is dat zo laat in het jaar niet eerder voorgekomen.
