Voor degenen nog op wintersportvakantie was het afgelopen dagen erg genieten, maar vanaf vandaag ziet het er weer anders uit. Er stroomt namelijk koude lucht richting de Alpen en zorgt dat het weer winters wordt!
Door een hogedrukgebied was het afgelopen dagen erg genieten van veel zon en lekker skiën in de Alpen.
Foto: Floris Lafeber (Zermatt)
Maar vanaf vandaag ziet het er anders uit, met name voor de noordkant van de Alpen. Er trekt namelijk een storing over, waarna er koude lucht over de Alpen stroomt. Dit zorgt voor een Nordstau.
Nordstau
Een fenomeen dat zich iedere winter meerdere keren voordoet, is de Nordstau. Het is een belangrijke sneeuwbrenger voor onder andere Oostenrijkse skiregio's. Nordstau, oftewel noordstuwing, komt voor wanneer koude, vochtige lucht tegen de noordkant van de Alpen wordt gestuwd en voor grootschalige neerslag zorgt.
Tijdens zo'n aanvoer vanuit het noorden of noordwesten, wordt de lucht gedwongen om te stijgen tegen de gebergten uit. Hierdoor koelt de lucht verder af, condenseert het en vormen er wolken waaruit flink wat neerslag valt. We noemen neerslag die op zo'n manier ontstaat, orografische neerslag.
Deze stroming komt vaak op gang wanneer de straalstroom over Oost-Europa naar het zuiden blaast. Hierdoor trekken de lagedrukgebieden en bijbehorende storingen over de Alpen. Dit wordt eigenlijk een soort glijbaan van koude lucht die vanaf de Noordzee richting Midden-Europa trekt.
Sneeuwschaduw
Terwijl de noordflank van de Alpen profiteert van een Nordstau, ligt de zuidelijke Alpen in een "sneeuwschaduw". Je kunt eigenlijk zeggen de wolken sneeuwen uit tegen de noordflank en dan blijft er niets over voor de zuidflank.
Aan deze kant van de Alpen daalt de lucht, warmt het dus op en droogt het uit. Hierdoor wordt het juist zonniger en droger. Dit noemen we weer het föhneffect.
Sneeuwverwachting
Vooral de Oostenrijkse Alpen en het noorden van Zwitserland krijgen een flink pak sneeuw de komende dagen. Vandaag bereikt de "glijbaan" met koude lucht de Alpen. In de Zwitserse en Franse Alpen valt er al vandaag sneeuw. Vanavond en vannacht breidt de sneeuwval uit richting Oostenrijk en delen van Italië. Verder zakt de sneeuwvalgrens in korte tijd van zo'n 1800 meter naar 700 meter. Dus ook in meerdere dalen kan het sneeuwen.
Deze pak sneeuw gaat ook gepaard met een flinke daling in de temperatuur: zelfs in de dalen komt de temperatuur nauwelijks boven het vriespunt uit.
Donderdag trekken meerdere sneeuwbuien richting de Alpen. Aan de noordkant groeperen deze buien samen tot aaneengesloten sneeuwgebieden die langdurige sneeuwval kunnen geven. In de Zwitserse Alpen kan tussen 50 en 80 cm sneeuw vallen. In Oostenrijk komt het tot tussen 30 en 50 cm sneeuw en in de Franse Alpen valt tussen 20 en 40 cm sneeuw. Aan de zuidflank van de Alpen valt vanaf donderdag juist weinig sneeuw.
Vrijdag wordt het in een groot deel van de Alpen al weer droger en vooral in de Franse en Italiaanse Alpen is zelfs de zon te zien. Zaterdag kan in het westen weer wat sneeuw vallen, en zondag in de Oostenrijkse Alpen, maar ook in het weekend zijn er zeker droge momenten met af en toe wat zon.
De sneeuwverwachting tot en met zondag
Maandag volgt een volgende storing met flink wat neerslag. Ook vanaf dinsdag is het nog niet afgelopen met de sneeuwbuien. Dit gaat gepaard met veel bewolking en aan de zuidflank met veel wind.
De storing die vandaag over de Alpen trekt, gaat verder richting het zuidoosten. Dat betekent dat ook in Bosnië en Kroatië flink wat sneeuw kan vallen.
Uitzonderlijke Nordstau in het verleden
Vooral de winter van 2018/2019 komt op als het gaat om uitzonderlijke Nordstau. Tijdens deze winterperiode viel door een Nordstau in korte tijd 2 tot 3 meter sneeuw. In het Oostenrijkse Hochfilzen kwam het zelfs tot 4,5 meter verse sneeuw!
Nordstau met flink wat sneeuw in de Noordelijke Alpen. Deze foto is van 11 januari 2019 (foto: Hans ter Braak, Mittelberg)
Lawinegevaar
Bij aanhoudend noordenwind kan een Nordstau dagenlang duren. In extreme gevallen valt er dan ook in de dalen grote hoeveelheden sneeuw. Zo'n dikke laag sneeuw zorgt voor een verhoogd lawinegevaar. Aan de zuidflank heeft een Nordstau ook gevolgen. De Föhnwinden aan de zuidkant kunnen de sneeuw destabiliseren, waardoor het risico op lawine toeneemt.
De Nordstau die nu opgang komt, duurt maar tot en met vrijdag. Wel blijft het vooral buiten de pisten gevaarlijk met een verhoogd risico op lawines. Ook staat er een stevige wind, waardoor liftsluitingen niet uitgesloten zijn.
Ook dichterbij een weersomslag
Ook in Nederland ziet het weer sinds gisterenmiddag er anders uit. De wind trok flink aan met langs het noordwestelijk kustgebied zware windstoten (tot 100 km/u). Op Vlieland is zelfs kortstondig windkracht 9 gemeten!
De maximale wind van vandaag. Inmiddels is het een stuk rustiger.
De zware windstoten waren vooral rond een storing die over het noordwesten trok. De storing trekt in de loop van vandaag richting het zuidoosten weg en dan hebben we te maken met een aanvoer van koude lucht vanuit het noordwesten. Dit gaat gepaard met maartse buien. Dat zijn buien met winterse neerslag (korrelhagel of (natte) sneeuw) en kans op onweer.
