Actueel

Winterkou

Gijs de Reijke, Markermeer (archieffoto)

De aarde warmt op. Dat betekent dat de winterkou snel aan het verdwijnen is. Dat is al duidelijk in de winters van de afgelopen jaren. En vooral als je een lijntje trekt met hoe de winter een paar decaden geleden was! Denk ook maar aan bijvoorbeeld de Elfstedentocht... dat is nu al in 26 jaar de tijd niet weer plaatsgevonden! 

Tot nu toe verliep deze winter erg zacht. Ja, er waren wel enkele perioden met wat lagere temperaturen en zelfs een beetje sneeuw, maar de echte vorstkoude die enkele dagen of zelfs een week lang duurt, is deze winter nog niet voorgekomen. Met klimaatverandering lijkt dat ook een beetje de trend te worden: winters zonder een flinke vorstperiode. 

Hoe koud is een "flinke vorstperiode"?
Het KNMI kijkt naar de koudste week van de winter om te bepalen of er een flinke vorstperiode was. De temperatuur van De Bilt wordt bijgehouden en op die manier is de koudste week van de winter te bepalen. Valt de gemiddelde temperatuur van deze week BOVEN nul graden, ontbreekt een flinke vorstperiode in die winter.

Volgens de metingen wordt de "koudste week van de winter" steeds zachter. Sinds 1980 is de kans op een winter met een koudste week boven nul graden flink toegenomen, namelijk van 10 procent kans ervoor naar 30 procent kans erna! Voor 1970 is het zelfs alleen maar 2 keer voorgekomen, namelijk in de jaren 1910 en 1915.

Momenteel was de koudste week van de winter met de hoogste gemiddelde temperatuur ooit, de winter van 2014. Toen werd het gemiddeld 3,1 graden.

20230107_Erica van Leeuwen-de Bruijn_Kloetinge.jpg
Op 7 januari 2023 was het maar liefst 12 graden in Kloetinge. Foto: Erica van Leeuwen-de Bruijn

Ook een warmste week van de winter
Uiteraard wordt ook gekeken naar de "warmste week van de winter". Dat wordt dus op precies dezelfde manier gemeten, maar dat wordt naar de week met gemiddeld de hoogste temperatuur gekeken. En met minder winterkou, komen uiteraard zachtere perioden vaker voor. 

Met de opwarming van de aarde komt de warmste week van de winter ook vaker boven de 10 graden uit. Voor deze winter was de zachtste week tot nu toe de week van 31 december tot en met 6 januari met een gemiddelde temperatuur van 10,6 graden. In 1986 kwam het voor het eerst voor dat de gemiddelde temperatuur van de warmste week van de winter boven de 10 graden lag en sindsdien is het al 10 keer voorgekomen. 

figuur-warmsteweek.jpg
Warmste week van de winter sinds de start van de metingen in 1901. Bron: KNMI

Minder koud, maar niet gelijk zo veel warmer
Volgens het KNMI warmt de koudste week van de winter sneller op dan de warmste week van de winter. Met een vergelijking tussen de winters van de periode 1961 - 1990 en de winters van 1991 - 2020, is de koudste week bijna twee keer warmer geworden dan de warmste week. De reden ervoor: de gebieden waar de extreme winterkou vandaan komt, namelijk Scandinavië en Siberië, warmen sneller op dan het zuidwesten van Europa (en dan met name het Atlantische Oceaan), waar de winterwarmte vandaan komt.

Binnenkort weer winterkou?!
Het is nu duidelijk kouder dan een paar weken geleden en afgelopen dagen was er zelfs sprake van behoorlijk winterweer met sneeuw. Ook komende nacht kan in het zuidoosten weer wat (natte) sneeuw vallen. Deze winterse neerslag gaat gepaard met een storing die over het land trekt. Vanavond begint het al in het noordwesten te regenen en vanwege de lage temperatuur richting Limburg, gaat de neerslag later in de nacht in het zuidoosten (en misschien ook nog langs de oostgrens) over in de wittere, vastere versie. 

Morgen wordt het dan overdag zo'n 7 graden. Op vrijdag en zaterdag liggen de maxima en minima dichter bij het langjarig gemiddelde van 6 en 2 graden respectievelijk. Daarna is het opnieuw zacht voor de tijd van het jaar. (En even tussendoor... het gemiddelde dat we nu gebruiken, is het gemiddelde van 1990 tot en met 2010. Deze waarden worden iedere 10 jaar opnieuw berekend door het KNMI.)

meerdaags.png

En ook op lange termijn zit er nog geen echte winterkou in het verziet. De temperatuur blijft voorlopig rond of boven het langjarig gemiddelde schommelen.

Bron: KNMI


25-01-2023 om 12:15 door Magdel Erasmus

Een moment geduld aub...
Een moment geduld aub...