Na de uitzonderlijke hittegolf eind juni staat er alweer een nieuwe hittegolf voor de deur in delen van Europa. De temperaturen stijgen komende week weer op grote schaal naar tropische waarden en het risico op natuurbranden neemt verder toe. De vraag is natuurlijk: krijgt Nederland ook wat van de hitte mee?
Eerst nog even terug naar de afgelopen tijd. In zowel de tweede helft van mei als de tweede helft van juni kregen grote delen van Europa al te maken met zeer warm weer.
Tijdens de hittegolf in mei waren de temperaturen op zich nog niet heel uitzonderlijk, maar voor de tijd van het jaar absoluut wel. In diverse landen in vooral West-Europa werden talloze warmterecords gebroken. Nog voor de start van de meteorologische zomer werd het in Frankrijk lokaal 37 graden en in Nederland kwam het tot de langste regionale mei-hittegolf sinds het begin van de metingen.
De hittegolf in juni was nog extremer. Dankzij een krachtige hittekoepel steeg de temperatuur in grote delen van Europa dagenlang naar 35 tot 40 graden, met soms zelfs meer dan 40 graden in onder andere Frankrijk. Nederland beleefde de langste en meest intense hittegolf ooit in de maand juni, met op vrijdag 26 juni temperaturen tot bijna 40 graden aan toe. Al met al was het één van de hevigste hittegolven in de Europese geschiedenis en in meerdere landen werden zelfs de all-time hitterecords aangescherpt, waaronder Duitsland.
40 graden in Portugal en Spanje
Inmiddels heeft zich alweer nieuwe hitte opgebouwd op het Iberisch Schiereiland. In het zuiden van Portugal en het zuidwesten van Spanje steeg de temperatuur de afgelopen dagen al naar 40 tot 43 graden. Ook de komende dagen wordt het er op grote schaal 40 graden of meer. Voor een groot deel van Portugal geldt daarvoor code rood.
Dit weekend blijft de echte hitte nog grotendeels beperkt tot Spanje en Portugal. Een hogedrukgebied ten zuiden van Ierland zorgt er namelijk voor dat een westelijke tot noordwestelijke stroming relatief gematigde lucht vanaf de Atlantische Oceaan naar ons aanvoert.
Weerkaarten met de temperatuurafwijking op 1,5 km hoogte in West-Europa, voor vandaag (links) en volgende week vrijdag (rechts). De rode kleuren (=warmer dan normaal) verschuiven van Portugal en Spanje meer richting Frankrijk en de Benelux. (Bron: WXCharts, weermodel ECMWF)
Hitte breidt zich uit
Het genoemde hogedrukgebied ten zuiden van Ierland gaat zich volgende week richting het oosten bewegen en komt vanaf donderdag grofweg boven de Noordzee uit, zoals in de afbeelding hierboven te zien is. Dat maakt de weg vrij voor de hitte in Zuidwest-Europa om zich naar het noorden uit te breiden. Eerst krijgt Frankrijk ermee te maken: daar lopen de temperaturen iedere dag wat verder op, met in het zuiden temperaturen veelal tussen 35 en 40 graden.
En Nederland?
Daar kunnen we kort over zijn: ook in Nederland lijken we niet te ontkomen aan de warmte. Tot en met woensdag is het nog vrij gemiddeld zomerweer met temperaturen rond 24 graden, maar donderdag kan in het zuiden alweer de 30 graden worden gehaald. De dagen daarna zal dat in een groot deel van het land lukken. De kans is groot dat de warmte genoeg is voor een regionale hittegolf, dat zou al de derde van dit jaar zijn. Ook een landelijke hittegolf behoort tot de mogelijkheden. De Bilt lijkt makkelijk aan de vereiste reeks van vijf zomerse dagen te komen; of ook de benodigde drie tropische dagen worden gehaald, is nog even afwachten.
De weerpluim voor het binnenland (Maastricht). Het zou daar zomaar tot een lange reeks tropische dagen kunnen komen vanaf aanstaande donderdag. (Bron: KNMI)
Natuurbranden
De afgelopen dagen zijn er, mede dankzij het hete en droge weer, meerdere natuurbranden uitgebroken in Zuidwest-Europa. Zo brak in de nacht naar donderdag in de Portugese gemeente Vouzela een brand uit waarbij 1200 brandweerlieden moesten worden ingezet om het vuur te doven. Donderdag brak er vervolgens bij de Zuid-Franse stad Perpignan een grote bosbrand uit, deze is inmiddels onder controle.
Vrijdagochtend ontstond er een bosbrand bij de Costa Brava in Spanje, in een gebied waar veel mensen vakantie vieren (zie onderstaande foto). De bestrijding vordert daar snel, maar door de stevige wind en droogte in het gebied blijft het risico groot.
Gisteren brak er een grote natuurbrand uit aan de Costa Brava in het noordoosten van Spanje. (Foto: Marjan Visser)
Met de huidige verwachtingen neemt het risico op natuurbranden de komende tijd alleen maar verder toe. De kaart hieronder laat zien dat het gevaar nu al erg groot is in een brede strook van Spanje, via Frankrijk en Duitsland naar Oost-Europa. In het zuiden, midden en westen van Europa wordt de komende week of zelfs twee weken nauwelijks neerslag verwacht dankzij de hogedrukinvloeden. Het wordt daarbij ook nog eens zonnig en natuurlijk behoorlijk warm, waardoor vegetatie extra snel uitdroogt en zo een ideale brandstof vormt. Het is dus aannemelijk dat we de komende tijd vaker over natuurbranden gaan horen in het nieuws.
Kaart met het risico op natuurbranden in Europa tussen 1 en 8 juli. De (donker)rode kleuren duiden op een extreem risico in een groot gebied rond Centraal-Europa. (Bron: EFFIS)
