Anderhalve week geleden was de gedeeltelijke zonsverduistering goed te zien in Nederland. Ruim twee weken later is er een (gedeeltelijke) maansverduistering te zien.
Vrijdag 28 augustus vindt er een gedeeltelijke maansverduistering plaats. Dat komt voor tijdens volle maan, wanneer de aarde tussen de zon en de maan staat. Op het moment van zo'n verduistering beweegt de maan door de schaduw van de aarde. Hierdoor krijgt een deel van het maanoppervlak geen direct zonlicht meer, en lijkt het alsof er een hap uit de maan is genomen.
In Nederland hebben we geluk: het grootste deel van de maansverduistering is bij ons te volgen. Alleen moet je héél vroeg je bed uit: namelijk om 3.23u start het eclips. Dat is dan in de nacht van donderdag op vrijdag. Om 6.14u wordt het maximum bereikt (dus de grootste hap uit de maan) en om 9.04u eindigt het. Dat betekent wel dat we het laatste stukje niet kunnen zien, want dan hangt de maan al onder de horizon.
Het gaat deze keer om een gedeeltelijke maansverduistering, maar de maan valt wél voor 93% in de kernschaduw van de aarde. Dat wordt dus een grote hap uit de maan.
Voor de maan heb je geen brilletje nodig en kun je lekker genieten van de verduistering. Probeer ook eens een verrekijker! Daarmee worden de kraters op de maan zichtbaarder. Let wel op! Tijdens volle maan kan het maanlicht heel vel zijn.
Zonsverduistering en maansverduistering in één maand
Dat een maansverduistering in zo'n korte tijd na een zonsverduistering voorkomt, is dan ook geen toevalligheid. Het gaat namelijk om hoe de maan rond de aarde beweegt.
De aarde draait om de zon in een vlak dat we het 'ecliptisch vlak' noemen. Als de maan in een cirkel om de aarde zou draaien die precies in dit vlak is uitgelijnd, zouden we bij elke nieuwe maan een zonsverduistering en bij elke volle maan een maansverduistering zien.
Maar de baan van de maan is echter zo'n 5,1° gekanteld ten opzichte van het ecliptisch vlak van de aarde. Door deze kanteling staat de maan de meeste maanden bij nieuwe maan, vanuit ons perspectief, iets boven of iets onder de zon.
Zo'n twee keer per jaar overlappen deze vlakken met elkaar. Deze periode staat bekend als het eclipsseizoen. Een maansverduistering en een zonsverduistering kunnen elkaar dan kort na elkaar opvolgen, omdat de omstandigheden die bv. een zonsverduistering bij nieuwe maan mogelijk maken, grotendeels nog steeds aanwezig zijn tegen de tijd dat het twee weken later volle maan is. Daardoor ontstaat er dan een maansverduistering.
Het weer
Fijn dat de maansverduistering vanuit Nederland te zien is, maar dan moet het natuurlijk ook helder zijn die nacht!
In weerverwachting-termen is vrijdagnacht nog ver weg en kan er dus ook nog wat veranderen, maar op dit moment ziet het er zo uit: het is de komende week wisselvallig. Dat betekent dat er regelmatig kans is op regen- en onweersbuien.
Op dit moment is de kans groot dat er in de nacht van donderdag op vrijdag flinke regen- en onweersbuien voorkomen. In de loop van de nacht zou het dan vanuit het zuiden droog worden met daarbij wat opklaringen. Of deze opklaringen op tijd zijn om de gedeeltelijke maansverduistering te zien, is nog de vraag. Houd onze berichtgeving hiervoor goed in de gaten!
Waarom kleurt de maan rood tijdens een maansverduistering?
Het ziet er raar uit: tijdens een volledige maansverduistering kleurt de maan rood in plaats van om simpelweg donker te zijn. De maan bevindt zich toch recht achter de aarde, dus ongeveer in het midden van haar schaduw?!
Totale maansverduistering van 27 juli 2018. Foto: Ab Donker (Meteren)
Er valt inderdaad geen direct zonlicht op de maan, maar sommige lichtgolven van de zon gaat door de atmosfeer van de aarde. Hierdoor worden deze lichtgolven een beetje afgebogen (zoals het zonlicht door een regendruppel om een eindelijk regenboog te vormen) en dit afgebogen licht valt dan toch op de maan. Specifiek het rode deel van zonlicht (dus licht met een lange golflengte), waardoor de maan rood kleurt. Dit wordt ook wel een bloedmaan genoemd.
Zeldzaam fenomeen of juist niet?!
Vorig jaar was er ook een gedeeltelijke maansverduistering te zien. Toen deed het weer mee en waren er prachtige foto's gemaakt!
De vorige maansverduistering op 7 september 2025. Foto: Wouter van Bernebeek (Afferden)
Een gedeeltelijke maansverduistering komt veel vaker voor dan een totale maansverduistering. De volgende gedeeltelijke maansverduistering vindt plaats op 21 februari2027. Voor een totale maansverduistering moeten we wachten tot 31 december 2028.
