Indonesië wordt momenteel geteisterd door grote bos- en natuurbranden. De branden veroorzaken veel rookoverlast en hebben al grote stukken natuurgebied verwoest. De branden zijn deels toe te schrijven aan de huidige El Niño, die zorgt voor uitzonderlijke droogte in Indonesië.
We hebben er de afgelopen maanden al vaker over gehoord in het nieuws en hier op Buienradar: er is een super-El Niño op komst. In deze blog lees je daar meer over. Het fenomeen zorgt wereldwijd voor verschuivingen van weerpatronen heeft in Indonesië doorgaans droger weer tot gevolg. Het land heeft een tropisch klimaat en kent twee seizoenen: het droge seizoen tussen april en oktober en het natte seizoen tussen november en maart. El Niño zorgt ervoor dat het droge seizoen langer duurt en intenser is, waardoor de vegetatie verder uitdroogt en het risico op natuurbranden toeneemt.
Dit jaar hebben we echter niet met een doorsnee El Niño te maken. Het lijkt een historisch krachtige te worden, hoogstwaarschijnlijk de sterkste sinds de metingen begonnen in 1950. De zeewatertemperatuur in de oostelijke Stille Oceaan kan later dit jaar meer dan 3 graden boven normaal uitkomen, wat aanzienlijk warmer is dan recente El Niño's. Dat betekent dat de effecten deze keer extra sterk zullen zijn en dat Indonesië met een nog droger droogseizoen te maken krijgt.
Tienduizenden hectares in vlammen
De gevolgen zijn inmiddels duidelijk zichtbaar. In juli ging in Indonesië 95.000 hectare land verloren door natuurbranden. Sinds het begin van het jaar gaat het om 200.000 hectare.
Vooral Kalimantan - het Indonesische deel van het eiland Borneo - is zwaar getroffen. Er zijn afgelopen week meer dan 900 brandhaarden geregistreerd en er zijn door de branden grote hoeveelheden rook ontstaan, waardoor de luchtkwaliteit flink is verslechterd. In sommige gebieden is het zicht sterk afgenomen en zijn scholen gesloten, waaronder ook in Maleisië.
Ook op het dichtbevolkte eiland Java hangt er al weken rook van bosbranden in de lucht, zoals op deze foto van eerder deze maand te zien is. (Foto: Julian Scheerder)
El Niño is overigens niet de enige oorzaak van de branden. Veel branden ontstaan door menselijk handelen, bijvoorbeeld door het gebruik van vuur in de landbouw. De droge omstandigheden zorgen er vervolgens voor dat zulke branden zich veel makkelijker kunnen uitbreiden.
Cloud seeding
Om de natuurbranden te bestrijden, probeert Indonesië momenteel zelfs het weer een handje te helpen. Met 'cloud seeding', oftewel wolkenzaaien, worden vliegtuigen ingezet om stoffen zoals zout in wolken te verspreiden. Deze deeltjes kunnen ervoor zorgen dat waterdruppels makkelijker samenklonteren, waardoor er regen uit de wolken kan vallen. Tussen 13 en 17 augustus is op deze manier naar schatting 10 miljoen kubieke meter regenwater 'gecreeërd' in West-Kalimantan.
Cloud seeding werkt wel alleen als er geschikte wolken aanwezig zijn. Juist die ontbreken tijdens deze droogte vaak, waardoor de mogelijkheden voor cloud seeding beperkt zijn. De komende dagen wordt de techniek in Kalimantan opnieuw ingezet, als de weersomstandigheden daarvoor geschikt zijn.
Ergste moet nog komen?
Voorlopig ziet de situatie er allesbehalve gunstig uit. Volgens de Indonesische brandmonitor zijn er in augustus al meer brandhaarden geweest dan in heel juli. September en oktober zullen naar verwachting ook nog zeer droog verlopen; pas in november wordt weer de eerste betekenisvolle regen verwacht in het land. De autoriteiten vrezen daarom dat er voorlopig geen verbetering aankomt en dat het ergste wellicht zelfs nog moet komen.
