Vandaag steeg de temperatuur in Westdorpe tot 35,8 graden. Daarmee is het de 6e ‘extreem warme dag’ van het jaar. Alleen het jaar 2020 telde in ons land nog meer dagen van 35 graden of meer, namelijk 7. Ook is het op deze datum niet eerder zo heet geweest: het oude dagrecord uit 1969 (34,3 graden in Eelde) is verbroken. Ook noteert De Bilt het 14e officiële datumrecord met inmiddels 32,9 graden tegen 31,5 graden in 1948.
De hete lucht is afkomstig uit Spanje en Portugal. In deze gebieden is het al lange tijd extreem heet met vaak 40 graden of nog wat meer. Zodra de wind uit het zuiden gaat waaien, zoals vandaag, kan een deel van deze hitte gemakkelijk ons land bereiken. Zeker als er ook nog sprake is van extreme droogte. Morgen draait de wind naar het westen en wordt de ergste hitte naar Duitsland weggeblazen.
Op maar liefst 6 weerstations in het zuiden werd het ruim 35 graden.
Een dag met 35,0 graden of meer wordt meteorologisch een 'extreem warme dag' genoemd. In de vorige eeuw kwam dit slechts af en toe voor: gemiddeld eens in de vier jaar. Tegenwoordig gebeurt dit bijna elk jaar. Extreem warme dagen komen door klimaatverandering nu ruim 4 keer vaker voor dan in de vorige eeuw.
Forse stijging
In de gehele 20e eeuw waren er 26 jaren waarin de temperatuur ergens in het land de 35 graden bereikte, goed voor in totaal 39 extreem warme dagen. Deze eeuw telt al 16 jaren waarin het ergens in het land 35 graden of warmer is geworden, samen goed voor maar liefst 47 extreem warme dagen. Dit is een forse stijging: van gemiddeld slechts 0,39 extreem warme dagen per jaar in de vorige eeuw, naar gemiddeld 1,74 dagen per jaar in deze eeuw. En dit jaar staat de teller dus al op 6 dagen.
Extreem warme dagen van 35 graden of meer in ons land komen deze eeuw ruim 4 keer vaker voor dan in de vorige eeuw.
Op vrijdag 19 juni beleefde Ell met 35,1 graden al de eerste extreem warme dag van het jaar. Van 24 tot en met 27 juni kwam daar een voor juni unieke serie extreem warme dagen bij. Voorheen kwam het in juni nog nooit tot een reeks dagen van 35 graden of meer.
Dit jaar een nieuw record?
Het record uit de vorige eeuw staat op 4 dagen, gemeten in de extreem droge en hete zomer van 1976. Maar dat record is deze eeuw al meerdere keren aangescherpt. Zo hadden we in 2003 net als dit jaar 6 dagen van 35 graden of meer, en in 2018 waren dat er 5.
Op een nummer 1 staat 2020, met maar liefst 7 extreem warme dagen. Het wordt nog spannend of we dat record dit jaar gaan verbreken. Morgen draait de wind naar het westen, waardoor koelere lucht het land binnenstroomt. Toch kan het langs de oostgrens mogelijk nog 35 graden worden. Dit zou een evenaring van het record uit 2020 betekenen. En dit is dan ook een nieuw datumrecord, want op 30 juli werd het nooit heter dan 34,9 graden (Westdorpe in 2002).
14 warmterecords
Dit jaar telt De Bilt alweer veertien warmterecords. Vijf records werden in de nacht gehaald en maar liefst negen records overdag. Datumrecords zeggen, behalve dat het op een bepaalde dag veel warmer of kouder dan gemiddeld is, niets over klimaatverandering. De verhouding tussen het aantal warmte- en kouderecords doet dit wel. Zonder klimaatverandering is dit aantal namelijk ongeveer hetzelfde.
Zo werden in de jaren ’80 van de vorige eeuw jaarlijks gemiddeld zo’n 5 warmte- en 5 kouderecords verbroken. Kijken we naar deze eeuw, dan is er een verhouding van bijna 11 warmterecords tegen nog maar 1 kouderecord.
Deze eeuw komen vrijwel alleen nog maar warmterecords voor.
Door de klimaatverandering wordt het steeds lastiger om nog kouderecords te verbreken. Het laatste kouderecord in De Bilt komt uit 2022. Na 2022 zijn er maar liefst 73 warmterecords verbroken.
De meeste warmterecords komen uit 2024, dat jaar telde er 25. Ter vergelijking: in 1956 werden 24 kouderecords gevestigd, vooral door de extreem koude februarimaand van dat jaar.
