Het lijkt morgen een lenteachtige Koningsdag te worden met veel ruimte voor de zon en hier en daar sluierbewolking. We hebben ook wel eens volop zomerse dagen gehad met veel zon. We zetten de mooiste koninklijke feestdagen op een rijtje. Krijgen we dankzij klimaatverandering mooiere Koningsdagen in de toekomst?
Morgen wordt een mooie Koningsdag met ruimte voor de zon en afwisselend bewolking. Vooral in de ochtend is het op veel plaatsen zonnig met sluierbewolking. In de middag trekt lagere bewolking over de noordwestelijke helft van het land. Het blijft droog, alleen in de avond is in het noordwesten en westen kans op een spatje regen. De maximumtemperatuur varieert van 12 graden in het noorden tot 16 of 17 graden in het midden van het land en lokaal 19 graden in het zuiden. Op de Waddeneilanden blijft het kwik hangen op een graad of 11. De wind uit het noordoosten is zwak tot matig van kracht.
Een lenteachtige Koningsdag dus! Toch is deze feestdag andere jaren warmer en zonniger geweest.
Volop zomers in 1993
Op Koninginnedag 1993 leek het wel zomer in ons land. In het hele land werden zomerse temperaturen boven 25 graden gemeten en dat was nooit eerder gebeurd. In De Bilt liep de temperatuur op tot 26,9 graden en op weerstation Eindhoven werd maar liefst 28,0 graden gemeten. Ook Koninginnenacht verliep recordwarm met een minimum van 13,9 graden. In Den Helder werd het niet kouder dan 14,6 graden.
In De Bilt was 1993 de enige zomerse feestdag. Op andere plaatsen dieper in het binnenland was het vaker zomers. In 1950 verliep Koninginnedag in het zuidoosten zomers met ruim 25 graden. Dit gold ook voor 1952, toen werden temperaturen tot 27 graden gemeten in Limburg.
In 2004 noteerde weerstation Soesterberg op de Utrechtse heuvelrug met 25,2 graden nipt een zomerse dag. De Bilt noteerde met 24,3 graden de op één na warmste Koninginnedag. De feestdag werd toen in het zuiden afgesloten door noodweer. Zware onweersbuien gingen gepaard met hagelstenen tot 5 cm groot en lokaal viel bijna twee keer de maandhoeveelheid aan aprilneerslag in een paar uur tijd.
Vaker droog dan nat
Van alle koninklijke feestdagen verliepen er 45 van de 77 geheel droog, ruim de helft dus. In de vorige eeuw verliep 59% van de feestdagen droog en deze eeuw 58%. Meestal valt neerslag in de vorm van een kortdurende bui die je bezoek aan de rommelmarkt dus niet per se hoeft te verpesten.
Tijdens de warmste Koninginnedag in 1993 scheen de zon in De Bilt 11,0 uur en dat was geen record. Dertien keer verliep de koninklijke feestdag nóg zonniger. Zo scheen de zon in 2007 13,6 uur en in 1999 zelfs 13,8 uur. Zonnebrandcrème was deze edities écht een must.
Bijzonder mooie Koningsdagen hebben we nog niet echt gehad, maar 2020 springt eruit. In dat coronajaar scheen de zon 11,5 uur en werd een maximumtemperatuur van 20,7 graden bereikt. Dit was tot nu toe de enige warme Koningsdag met een temperatuur van 20 graden of meer. In 2021 werd het maximaal 15,7 graden in De Bilt, maar was het opnieuw vrij zonnig met zelfs 12,1 zonuren. Dit was goed voor een negende plek in de top-10 zonnigste koninklijke feestdagen. Extra balen dus dat het feest precies die twee jaren niet doorging.
Koningsdag warmer door klimaatverandering?
Door de verandering van het klimaat wordt de kans op warme Koningsdagen steeds groter. Tot nu toe is de temperatuur nog maar twaalf edities op 20 graden of meer uitgekomen. Daarvan komen zeven jaren uit de vorige eeuw (1949-1999) en vijf jaren uit de huidige eeuw. De gemiddelde maximumtemperatuur tijdens de feestdag is gestegen van 15,2 graden in de vorige eeuw naar 16,2 graden deze eeuw. In de nachten wordt het ook warmer: zo was de Koninginnenacht vroeger gemiddeld 4,4 graden, terwijl de huidige norm voor Koningsnacht deze eeuw is gestegen naar 5,4 graden.
Opvallend is wel dat er deze eeuw ruim twee keer zoveel neerslag valt als in de vorige eeuw. Op de dagen dat er regen viel (41%) viel in de vorige eeuw gemiddeld 2,4 mm. Nu valt op 42% van de dagen neerslag, gemiddeld 4,1 mm. Aan het aantal zonuren is niets veranderd, dit is zowel vorige eeuw als deze eeuw gemiddeld 6,7 uur.
Ben jij benieuwd naar de slechtste Koningsdagen ooit? Klik dan hier!
