Vandaag start de astronomische lente, maar eigenlijk was het al afgelopen dagen goed te merken aan de natuur! Hoe zit het de komende dagen? En waarom spreken we eigenlijk van de astronomische lente?

Misschien is het jou al opgevallen... de zon gaat een stuk later onder dan een paar weken geleden. Tijdens de winter zijn de dagen uiteraard korter dan de nachten. In de zomer zijn de dagen weer langer dan de nachten. Tussenin komt er dus een punt dat de dag en de nacht even lang zijn. Dit punt wordt ook wel de vernal equinox of de maart equinox genoemd. Vanaf dit punt worden op het noordelijk halfrond de dagen langer dan de nachten. Deze dag- en nachtevening markeert dan ook de start van de astronomische lente. Om precies te zijn... dit punt wordt vanmiddag om 15.46u bereikt. 

De start van de astronomische lente is dus gelinkt aan de stand van de aarde ten opzichte van de zon. Denk hierbij ook aan de tilt van de rotatie-as van de aarde. De aarde staat namelijk niet 'rechtop', maar tegen een hoek. Dat is ongeveer 23,5 graden. Daarom vind je ook de noordelijke, oftewel Kreeftskeerkring en de zuidelijke, ook wel Steenbokskeerkring op respectievelijk 23,5 graden noorderbreedte en 23,5 graden zuiderbreedte.

De invalshoek van de zonnestralen op 20 maart, de start van de astronomische lente. 

De aarde staat nooit stil. Het beweegt de hele tijd: om zijn eigen as én in zijn wentelbaan om de zon. Er is dus een specifieke tijd die de zon precies boven de evenaar staat. Dat is dus vanmiddag om 15u46. Dat betekent ook dat de zonsopkomst vanochtend precies oost was en vanmiddag (oftewel vanavond!) gaat de zon precies west onder. 

Zonsopkomst vanochtend (foto: Geeske Harkema, Kats)

Anders in de meteorologie

Voor de meteorologen is de lente al op 1 maart begonnen. De meteorologische seizoenen starten altijd op de eerste van een maand: de lente op 1 maart, de zomer op 1 juni, de herfst op 1 september en de winter op 1 december. Je kunt deze eigenlijk de "administratieve" seizoenen noemen, want de exacte data maken het makkelijker en accurater om naar weerstatistieken van het verleden te verwijzen én om seizoenverwachtingen te maken. Dus wereldwijd zijn de meteorologische seizoenen precies hetzelfde en ze duren overal drie maanden. 

De astronomische lente daarentegen varieert in tijd en datum als gevolg van kleine schommelingen in de helling van de aardas. Omdat het begin van de lente afhangt van het moment waarop de zonnestralen van het zuidelijk halfrond naar het noordelijk halfrond overgaan, kan dit de startdatum van de lente verschuiven tussen 19 en 21 maart. In 1976 viel de start van de astronomische lente voor het laatst op 19 maart, en de volgende keer vindt het plaatst in 1944. De laatste keer dat de lente op 21 maart startte, was in 2007 en dat komt pas weer in het jaar 2107 voor. 

Ook lenteweer?!

Afgelopen dagen konden we al genieten van heerlijk lenteweer met flink wat ruimte voor de zon en vrij hoge temperaturen voor de tijd van het jaar. Vandaag is het iets minder zacht, maar het blijft nog steeds zachter dan het langjarig gemiddelde van 11 graden. Ook is het op wat sluierwolken na, zonnig.

Heerlijk lenteweer (foto: Jolanda Bakker, Amstelveen)

In het weekend is het ook nog genieten! In de loop van volgende week gaat het lentegevoel er geleidelijk uit. Vanaf maandag neemt de bewolking toe en halverwege de week krijgen we namelijk met maartse buien te maken. Ook wordt het minder zacht met de maxima rond 10 graden. Daarna blijft het voorlopig wisselvallig met de maxima rond of net onder de 10 graden.