Het vriest niet en toch is de kans groot dat je in deze dagen de autoruiten moet krabben 's ochtends. Voor vorming van ijs heb je dus blijkbaar niet altijd vorst nodig. Althans, niet op waarnemingshoogte (anderhalve meter boven de grond). Maar het moet natuurlijk wel ergens vriezen!
We zitten in het midden van de winter. Half februari is officieel (volgens de klimatologie) de koudste periode met overdag een gemiddelde maximumtemperatuur van +5,4°C en in de nacht van -0,2°C. Veel winterweer hebben we nog niet gehad, maar wat winterse speldenprikken kunnen tot in april voorkomen. Zeker in deze dagen zal je ’s ochtends wat tijd moeten uittrekken om de autoruiten weer ijsvrij te krijgen. Wist je dat je soms ook moet krabben bij temperaturen boven nul?
Raar eigenlijk; het vriest niet en toch bevriest je ruit.
Dat komt omdat objecten (zoals je auto of de grond) altijd warmte uitstralen (al is het 80 graden onder nul!). De lucht daarboven reageert op de kouder wordende ondergrond. De afkoeling begint dus bij de bodem en pas later koelt het ook op neushoogte af. Zo kun je in de nacht grondtemperaturen hebben van een paar graden onder nul, terwijl de lucht op neushoogte nog gewoon boven het vriespunt is. Zo kan het ook zijn dat je strooiwagens het zout ziet uitstrooien terwijl de thermometer in de auto boven nul aangeeft. Net als de grond, gaat ook het wegdek als eerste onder nul.
Figuur 1: Bij bewolking en op een bepaald moment in de avond is de temperatuur van de grond, de lucht en voorwerpen als een auto hetzelfde.
Figuur 2: Na afkoeling in een heldere nacht verschilt de temperatuur van de grond, de lucht en voorwerpen als een auto.
Maar waarom wordt je auto nat als het in de nacht afkoelt?
Daarvoor maken we even een zijstapje. Je schenkt in een glas lekker koude frisdrank (of bier of wijn). Langzaam wordt je glas nat aan de buitenkant, terwijl je toch echt begon met een droog glas. Dat is hetzelfde proces dat ervoor zorgt dat je autoruiten beslaan als het in de nachten afkoelt! Waar komt dat water vandaan? Lucht bevat waterdamp. Voor ons onzichtbaar, maar je merkt het soms wel bij vochtig weer. Nu kan warme lucht veel van die waterdampdeeltjes bevatten, maar koude lucht juist niet. Als de lucht van warm naar koud gaat, dan wordt de waterdamp uit de lucht geperst en vormt zich een waterdruppeltje. Een smalle luchtlaag aan de buitenkant van je glas koelt af door het koude drankje, waardoor er druppeltjes ontstaan en tegen het glas kleven. Dat noemen we condens.
Dat wat op je glas gebeurt, gebeurt ook op de autoruit. De auto koelt harder af dan de lucht eromheen. In dat dunne laagje lucht om de auto heen wordt het water eruit geperst. En met wat pech is het koud genoeg om te laten bevriezen. Dan mag je eerst krabben! Tips Er zijn natuurlijk tips om te voorkomen dat je ruit bevriest en om ervoor te zorgen dat je ruit zo snel mogelijk droog wordt. Je kunt van te voren maatregelen nemen en natuurlijk als het eenmaal zover is.
Kijkende naar de verwachting voor de komende dagen, zul je veel hebben aan deze tips. Vergeet ook vooral niet te genieten! Geen enkele ijscreatie op een autoruit is hetzelfde!
Bekijk de weervideo hier.
