Actueel

In samenwerking met:

Lentedip: als je totaal niet blij wordt van naar buiten gaan

Mariella Star voelt zich echt enorm ellendig zodra de lente begint. Van jongs af aan kampt ze hier al mee. "Als alle kinderen vroeger buiten gingen spelen omdat het weer mooi weer was, stuurden mijn ouders me natuurlijk ook naar buiten. Ik had daar helemaal geen zin in. Wilde het liefst de hele dag onder de dekens in bed blijven liggen. Wachten tot het weer donker werd. Of nog liever: een hele lange lente- en zomerslaap. Tot het weer winter is", zegt Mariella.

"Vlak bij ons huis stond een grote boom, waar ik als klein meisje inklom. Zo hoog mogelijk. Verstopt tussen de bladeren creëerde ik dan een donker plekje voor mezelf waar niemand me kon vinden. Daar bleef ik dan de hele dag zitten, want ja, ik moest van mijn ouders met mooi weer naar buiten. Net als alle andere kinderen uit de buurt. Anders kreeg ik straf. Ik had wel vriendinnetjes hoor, maar die huppelden het liefst rond in het zonnetje."

Niemand begrijpt haar. Van de zon word je toch blij? Maar Mariella niet. Zij wordt er ongelukkig van. Mariella gaat verder: "Het hoe en waarom weet ik ook niet precies. Het begint zodra de dagen langer worden zo ergens eind februari. Dan word ik onrustig en heb ik continu een steen op mijn maag. Alsof er iets heel ergs gaat gebeuren. Ik heb allerlei antidepressiva geslikt en verschillende therapieën ondergaan. Niks helpt. Ik moet er maar mee leren leven. Dat is soms best wel lastig, zeker als je omgeving er niks van begrijpt. Waarom ga je niet mee naar het strand? Waarom drink je niet gezellig een biertje met ons op het terras? Mariella stelt zich aan, zeiden ze. Het werd afgedaan als aandachtstrekkerij. Ik heb me heel eenzaam gevoeld."

Inmiddels is Mariella naar Scheveningen verhuisd, naar een wijkje waar de mensen haar goed kennen en haar niet dwingen om iets te doen wat zij niet prettig vindt. "Heb ik geen zin om met ze naar buiten te gaan, dan is dat oké. Ik heb sinds kort een hond waardoor ik vaker naar buiten moet. Maar als ik me echt heel slecht voel en niet naar buiten wil laat iemand in de buurt mijn hond uit. Ik ben ook aan het leren dat naar buiten gaan niet altijd leuk hoeft te zijn, maar dat het soms noodzakelijk is (de hond die moet plassen of er moeten boodschappen worden gedaan) of goed (wat lichaamsbeweging en vitamine D opdoen). Soms gaat dat goed, vaak genoeg krijg ik nog een paniekaanval."

Mariella deelt haar verhaal omdat ze anderen wil laten zien dat het oké is om een lente-/zomerdepressie te hebben. Dat het niet iets is om je voor te schamen. Dat er meer mensen zijn die doodongelukkig worden van zonlicht. "En dat je je door de maatschappij niet hoeft te laten opdringen om naar buiten te gaan, als jij dat echt niet wilt. Ik zit deze twee seizoenen het liefst binnen met de gordijnen dicht. Wachtend tot het einde van de zomer aanbreekt. Dan word ik weer een beetje gelukkig, want de herfst is in zicht."

Voorjaarsmoeheid

Volgens psychiater Anne Marie van Bentum bestaan er wel degelijk seizoensgebonden depressies, die we Seasonal Affective Disorders (SAD) noemen. Zo’n SAD komt het meeste in de winter voor, omdat die periode het meest frequent depressies triggert. Dat kan zich uiten in een echte winterdepressie, maar ook gewoon in een winterdipje. En zelfs voorjaarsmoeheid komt dus voor.

Bij een SAD kun je last hebben van een depressief gevoel, een verminderde zin in dingen waar je normaal gesproken blij van wordt, een veranderde eetlust, vermoeidheid, je hebt de behoefte extreem veel te slapen, je maakt een glazige indruk, je praat langzamer en beweegt je slomer, je voelt je nutteloos en schuldig, kunt je moeilijk concentreren en denkt aan de dood. Meestal begint zo’n SAD tussen je 18de en 30ste levensjaar. Hoeveel mensen hier last van hebben is moeilijk te zeggen. Het ligt er ook aan wie je meetelt: alleen de mensen met een depressie of is een dipje ook voldoende om van SAD te spreken? Naar schatting lijden zo’n 40 duizend tot een half miljoen mensen hieraan.

Een voorjaarsdepressie – of voorjaarsmoeheid, die iets minder hevig is dan een echte depressie – lijkt met name te komen door een gebrek aan vitamine D, dat wat je in de winter hebt misgelopen. Aan het einde van de winter voel je je futloos en moe en dit gevoel kan nog wel even duren, ook als de lente is begonnen. Je voelt de druk om naar buiten te gaan en leuke dingen te doen, maar hebt daar eigenlijk nog geen zin in. Vanwege gebrek aan energie dus. Je moet eigenlijk letterlijk ontwaken uit je winterslaap. En ja, dat duurt soms even.

Lichttherapie vanaf oktober

Wat volgens Van Bentum helpt bij mensen met een seizoensgebonden depressie is de helende werking van licht. Vijf ochtenden 30 minuten lang voor een lichtlamp van 10.000 lux kan iemand echt uit zijn depressie halen. Daar zijn geen pillen of psychotherapie voor nodig, zegt ze. De psychiater vertelt verder: "Met lichttherapie bij SAD moet je zo midden oktober beginnen. In eerste instantie doe je dit vijf dagen, maar als je later in het seizoen merkt dat het antidepressieve effect wegzakt kan je nog een kuur doen." 

"Mensen met oogklachten moeten dit eerst even met hun oogarts overleggen en ook bij mensen met een bipolaire stoornis (manisch-depressief) is enige voorzichtigheid geboden. Er bestaat namelijk een kleine kans dat deze mensen door het inzetten van lichttherapie bij een depressie kunnen doorschieten naar een (hypo)manie." Werkt dit niet? Dan is psychotherapie, net zoals bij andere depressies, aan te raden. Zo nodig aangevuld met antidepressiva.


20 maart 2020 10:37


Enorm temperatuurverschil met Pasen: zondag zomers, maandag herfstachtig

09-04-2020 om 10:07
De weersverwachting voor eerste en tweede paasdag loopt sterk uiteen. Op zondag wordt het 22 tot plaatselijk zelfs 25 graden, maar een dag later kan de winterjas alweer uit de kast. Op maandag zakt de temperatuur tot zelfs onder de 10 graden.
Lees het artikel

Grootste en helderste supermaan van 2020 morgennacht te zien

06-04-2020 om 13:41
In de nacht van dinsdag op woensdag staat de maan iets dichter bij de aarde dan normaal. Omdat het ook volle maan is, hebben we te maken met een 'supermaan'.
Lees het artikel

Nederland beleeft eerste warme dag – en het wordt nog mooier

06-04-2020 om 12:34
De temperatuur in De Bilt kwam vandaag uit op 23 graden en dat betekent een warmterecord voor 6 april. Niet alleen was het de eerste landelijke warme dag, maar ook de warmste dag van het jaar tot nu toe. Goed nieuws voor wie de kou en de regen beu is: de weersverwachting voor de komende dagen ziet er goed uit.
Lees het artikel

Maxime Meiland deelt bikinilijf met de rest van de wereld

06-04-2020 om 09:58
De meeste Nederlanders hebben op dit moment de zomer in hun bol door het lekkere weer. Voor Maxime Meiland (24) is dit dagelijkse kost in Frankrijk. Het is daar zelfs zo warm dat de 'Chateau Meiland'-ster een plons neemt en dat deelt met haar volgers op Instagram.
Lees het artikel

Eerste lokale warme dag is een feit: temperaturen boven de 20 graden gemeten

05-04-2020 om 13:43
Het is zover: vandaag kunnen we spreken van de eerste lokale warme dag van het jaar. De temperatuur heeft op sommige plaatsen in Nederland de 20 graden bereikt.
Lees het artikel

Relatief rustig in bossen en op stranden: 'Mensen houden zich aan oproep'

05-04-2020 om 06:49
Het dringende advies om ondanks het mooie lenteweer thuis te blijven is ook vandaag op de meeste plaatsen in het land goed opgevolgd.
Lees het artikel

Stralend zonnetje en geen wolkje aan de lucht: temperaturen tot boven de 20 graden

05-04-2020 om 06:05
Het belooft een mooie dag te worden: de zon schijnt uitbundig en er is geen wolkje aan de lucht. Op sommige plekken kan de temperatuur oplopen tot boven de 20 graden.
Lees het artikel

Nederlanders op de proef gesteld: tot 22 graden dit weekend

04-04-2020 om 08:47
Het uitbundige lenteweer zal Nederlanders dit weekeinde behoorlijk op de proef stellen. Volgens Buienradar wordt het namelijk nog warmer dan verwacht: "Gemiddeld gaan we de 20 graden makkelijk halen." En dus valt het te hopen dat je thuis een tuin of balkon hebt: er worden maatregelen genomen om naar buiten gaan te ontmoedigen.
Lees het artikel

Lekker weer voor de boeg, maar wat kunnen we gaan doen?

03-04-2020 om 09:12
We kunnen lekker weer verwachten komend weekend. Naar verwachting wordt het zondag zelfs 20 graden. Maar door de coronamaatregelen kunnen we daar nu niet zo van genieten als andere jaren. Wat kun je nog wel doen?
Lees het artikel