Een flitsbezoek van koning winter eindigt dit weekend met sneeuw. Wanneer, waar en waarom gaat het precies sneeuwen? Dat lees je in deze blog.
Armpje drukken met koning winter
In een gemiddelde winter van deze eeuw bevindt koning winter met koude lucht zich boven Noord-Europa, en volgen er vanuit het westen regelmatig dooiaanvallen die met de kou boven Noord-Europa moeten armpje drukken. Als de zachte lucht wint, dan krijgen we in onze omgeving hooguit kwakkelweer, waarbij de winter regelmatig helemaal verdreven wordt.
Deze winter volgde in januari en februari tot nu toe niet dit gemiddelde patroon. Alle potjes armpje drukken eindigden in een gelijkspel. Wij lagen hierdoor lange tijd op de grens van winterweer enerzijds en zachte lucht anderzijds. Het noorden lag aan de koude kant en had hierdoor een relatief lange periode met vorst. De afgelopen dagen wonnen de dooiaanvallen met armpje drukken een beetje terrein, de wintergrens verschoof buiten Nederland en in het hele land lagen de temperaturen even boven nul.
Door het gelijkspel tussen de dooiaanvallen en koning winter boven Nederland, konden de dooiaanvallen sinds 20 januari niet doordringen tot Noord en Oost-Europa. In de landen rond de Oostzee is het daardoor tot dusver een koude winter.
Minder hardnekkig
De afgelopen week lijkt het hardnekkige gelijkspel definitief doorbroken. De wedstrijd gaat nu zwabberen van koud naar zacht en weer naar koud. Koude lucht kan zo soms het hele land binnenstromen, waarna een dooiaanval weer terug zachte lucht brengt. De komende twee dagen krijgen we te maken met zo'n schommeling.
Een koude aflandige wind zorgt zondagavond voor sneeuw, maar achter het front draait de wind naar het westen.
Verschillende soorten occlusiefronten
Vanuit het westen nadert een dooiaanval. Het warmtefront gaat zondagavond ten zuiden van Nederland langs trekken. Bij ons passeert het occlusiefront van dezelfde storing. Er zijn verschillende soorten occlusiefronten, een occlusiefront kan ons zowel koudere als warmere lucht brengen. Hiervoor moeten we vooral naar de windrichting kijken. Zondag hebben we eerst een aflandige wind, dit is een wind die van land naar zee waait. In de winter is dit een koude wind. Na zondagavond draait de wind naar het westen, dan noemen we deze wind aanlandig (van zee naar land). In de winter is lucht vanaf zee vaak zachter, de zee is nu 6 tot 11 graden.
Dit is het type occlusiefront waarbij de koele lucht door een koudere luchtsoort verdreven wordt. Het occlusiefront dat we morgen krijgen werkt andersom, koude lucht wordt door een relatief iets zachtere luchtsoort verdreven. Écht zachte lucht van een warmtefront blijft ten zuiden van ons.
Tijdelijk sneeuw op succesvolle dooiaanval
Omdat koude lucht verdreven wordt door relatief zachte lucht, kunnen we spreken van een succesvolle dooiaanval. Hoewel het slechts een paar nachten vriest. Komende nacht kan het in het oosten en noorden matig gaan vriezen. In het oosten kan het afkoelen tot -7 graden. Elders vriest het licht.
De zondag begint koud en zonnig, met slechts wat dunne sluierbewolking. Zondagmiddag neemt de bewolking vanuit het zuidwesten steeds verder toe. In de namiddag begint het uit die bewolking in het zuidwesten te sneeuwen. De eerste vlokken smelten op de grond, want de zon heeft de bodemtemperatuur eerder op de dag al doen stijgen. Echter: al schijnt de zon nog zo fel, stevige sneeuwval compenseert dat wel. Het sneeuwt even stevig door en zo kan het overal tijdelijk wit worden. In de avond valt op meer plaatsen sneeuw, er valt 2 tot 6 centimeter. Daarbij wordt het op veel plaatsen even glad. De naar zuidoost draaiende wind is matig, in het Waddengebied later krachtig en de temperaturen komen uit tussen 1 graad in Groningen en 4 graden in Limburg. Door de toenemende wind voelt het nog wat kouder aan.
Eerste sneeuwvlok:
Ongeveer 15:00 in Zeeland. In Zeeland wordt het vanaf 21:00 droog.
Duur:
Er valt gedurende ongeveer 4 tot 6 uur sneeuw.
Laatste sneeuwvlok:
Sneeuw arriveert het laatst in Groningen, rond 23:00. Daar blijft het ook wat langer sneeuwen, het wordt daar maandagochtend rond 7:00 droog.
Smelt:
Zodra het droog wordt begint de sneeuw meteen te smelten, een regenbui na de sneeuw zou de smelt nog wat kunnen versnellen. Maandagochtend hebben we op veel plaatsen alleen nog resten smeltende sneeuw. Alleen in het noorden kan het maandagochtend nog volledig wit zijn. Tegen het eind van de ochtend gaat het daar echter ook dooien.
Zeelucht op maandag
Op zondag wordt het overdag door de aflandige wind maar 2 tot 4 graden, terwijl het maandag 5 tot 8 graden wordt. Dit komt dus doordat we maandag een wind vanaf zee krijgen. De invloed van de zee is vooral in de luchtlaag vlak boven de zee (de onderste kilometer) goed merkbaar. Hoger in de lucht is de invloed van de zee kleiner, en zo kan een aanlandige wind op hoogte nog steeds koud zijn.
Dit is wat we maandag en dinsdag ook merken, want er kunnen nog steeds winterse buien vallen met korrelhagel, regen of natte sneeuw. De onderste luchtlaag waarin wij leven is te warm voor droge sneeuw, de sneeuwvlokken smelten al terwijl ze naar beneden dwarrelen.
Temperatuur-jojo houdt aan, woensdag en donderdag opnieuw kans op (natte) sneeuw
In de nacht van dinsdag op woensdag draait de wind opnieuw naar een aflandige richting. Deze keer gaat de wind even uit het oosten waaien. Hierdoor kan het woensdag en donderdag weer iets kouder worden, terwijl in de loop van de woensdag een nieuwe dooiaanval vanuit het zuiden nadert. Op de grens van koud en zacht kan er opnieuw regionaal wat (natte) sneeuw vallen. Of de dooiaanval een succesvolle uitkomst heeft, is nog onzeker. In de berekeningen hieronder zie je dat we zowel een kouder vervolg (o.a. de rode lijn) als een zachter vervolg (de bovenste groene lijntjes) nog niet kunnen uitsluiten. Dit heeft alles te maken met het armpje drukken tussen de dooiaanvallen en koning winter boven ons hoofd. Bij een zuidelijke koers van dooiaanvallen blijven wij aan de koude kant, bij een noordelijke koers wordt de kou weer snel verdreven.
Vanaf woensdag draait de wind weer naar een oostelijke richting. Uit die aflandige hoek wordt koudere lucht aangevoerd.
Eerder schreven we al over de wispelturige temperaturen, dit schommelende weerbeeld houdt dus aan:
Wispelturig weer: de temperatuur-jojo
