IJsbloemen op de ruiten, voor velen is het misschien een vage herinnering uit hun jeugd. IJsbloemen op het ruit van je slaapkamer zagen we steeds minder, je zag het hooguit op autoruiten. Maar zijn ijsbloemen misschien bezig aan een terugkeer? Kan isolatie zowel meewerken aan het verdwijnen van ijsbloemen als aan hun terugkeer? Dat lees je in deze blog.
Hoe ontstaan ijsbloemen?
Voor ijsbloemen moet het ruit onder nul zijn, en er moet ook voldoende vocht aanwezig zijn. Op het contact van de lucht met het raam koelt de lucht flink af, koude lucht kan minder vocht bevatten. Het overtollige vocht slaat in vaste vorm neer op het raam. De bevriezing begint vaak bij stofdeeltje, een klein krasje of vanaf de rand. Vanuit dit punt kan het zich in alle mogelijke richtingen uitbreiden. Dit gebeurt vaak niet in perfecte rechte lijnen, maar het ijs kan met in verschillende bochten groeien. Deze bochten vormen de sierlijke ijsbloemen.
Tijdens koude winters kon het vroeger op je slaapkamer flink afkoelen. Aan de ijsbloemen op de ruiten kon je dan zien hoeveel vocht je ’s nachts had uitgeademd. Toen de isolatie nog minder was, kon het ruit helemaal onder nul komen, waardoor de ijsbloemen zich konden vormen.
Toenemende isolatie en verwarming
In latere jaren zijn de ijsbloemen op de ramen van je huis toch verdwenen. Met de komst van dubbel glas werden ruiten steeds beter geïsoleerd. Hierdoor kan de binnenkant (huiszijde) niet meer onder nul komen. Zo wordt het glas te warm voor ijsbloemen. De slaapkamer wordt tegenwoordig ook meer verwarmt, en zo is het glas aan zowel de binnenkant als de buitenkant vaak boven nul.
Terugkeer van de ijsbloemen?
Tegenwoordig wordt er echter ook al driedubbel glas geïsoleerd. Hierdoor kan het temperatuurverschil tussen de huiszijde en de buitenzijde nog veel verder toenemen. De buitenste laag glas kan tijdens koude nachten nu weer onder nul duiken. Zo zouden we van weinig geïsoleerd glas met ijsbloemen aan de binnenzijde naar sterk geïsoleerd glas met ijsbloemen op de buitenzijde kunnen gaan. Sander Meindertsma maakte vanochtend al melding van ijsbloemen op goed geïsoleerd glas.
Onderschrift fotograaf: Toen ik vanmorgen wakker werd en door het 3-laags (HR+++) raam keek had ik een mooi "bos" aan ijsbloemen waar ik doorheen moest kijken. De isolatiewaarde van deze ramen is zo hoog, dat de buitenzijde dus totaal niet opwarmt en hierdoor kan de condens ontstaan en deze is dus mooi opgevroren als ijsbloemen.
Ook sneeuw op goed geïsoleerde ramen
Behalve ijsbloemen, kan sneeuw bij driedubbel glas ook steeds vaker aan de buitenkant van glas blijven plakken. Dit werd bij de sneeuwval van afgelopen januari ook zichtbaar in nieuwbouwwijken, zie de foto hieronder.
Foto: Thijs Smink (Wageningen).
Niet te verwarren met die andere ijsbloemen
We kennen ook een ander fenomeen dat ook ijsbloemen genoemd wordt. Dit vormt zich echter niet op ruiten, maar op het ijs van meren of zeeën. Dit is net zoals ijsbloemen ook een vorm van rijp.
