Er staat ons een wisselvallige week te wachten, waarin het eerst zachter wordt en later weer kouder. Van de regen in de drup en vervolgens in de vlok, want de kans op winterse neerslag neemt in het weekend toe. Een gejojo kun je wel zeggen, maar dat is ook wel inherent aan het weer op onze breedtegraad.
Klimaatclassificatie Koppen-Geiger (bron: wikipedia)
Gematigd klimaat
Nederland bevindt zich op de gematigde breedtegraad en kent een gematigd zeeklimaat. Volgens de classificatie van Köppen aangeduid als Cfb. Dat staat voor een gematigd maritiem klimaat (C), gehele jaar door wel neerslag (f) en met doorgaans gematigde zomers (b). Verder kent een gematigd maritiem klimaat ook milde winters. De ligging aan de Noordzee heeft alles te maken met de zowel de milde winters als zomers. Maar dat is niet de enige reden. Vanwege de positie op de gematigde breedtegraad ligt Nederland binnen het bereik van de zachte tot warme lucht uit het zuiden van Europa en niet te vergeten de zachte lucht van de Atlantische Oceaan. Tegelijkertijd kan ook de polaire tot ijskoude arctische lucht uit het hoge noorden ons land bereiken. Hierdoor ontstaan soms grote verschillen, zoals we de afgelopen tijd hebben gezien. Daarnaast levert het ook regelmatig gejojo op in weertype en temperatuur.
Afgelopen zaterdag waren de verschillen echt enorm! Grijs, mistig en waterkoud weer in het noorden. In de zuidelijke helft van het land leek het wel lente. Foto's inzet: Valkenburg, Humphrey Burchartz. Achtergrond: Delfzijl, Tonny de Vries.
Windrichting is bepalend
Deze week is er wel weer een mooi voorbeeld van. Vandaag in het noorden grijs, nevelig en maxima rond 2 à 3 graden, terwijl in het zuiden regionaal de zon schijnt en het 8 graden, misschien lokaal zelfs 10. Nog steeds bevindt de scheidslijn tussen koude en zachte lucht boven het land, met in het noorden de koudste lucht. Nu kan het twee kanten opgaan; of de kou wint terrein of de zachte lucht. Alles bepalend hiervoor is de windrichting. De afgelopen periode was de oostenwind de heersende factor, mede dankzij een krachtig hogedrukgebied boven Scandinavië. Het hogedrukgebied trekt zich echter terug naar het oosten van Europa. Daarmee krijgen de Atlantische depressies meer vat op het weer in onze omgeving. De wind draait en komt daarmee uit meer zuidelijke richtingen. De kou wordt daarmee naar noordelijke breedtegraden geduwd en daarvoor in de plaats komt de zachte lucht het land in.
Weerkaart voor dinsdag. Het hogedrukgebied trekt zich terug richting het oosten van Europa. Het lagedrukgebied ten westen van de Britse Eilanden komt onze kant op en trekt naar verwachting op donderdag over Nederland.
Zachte lucht op komst
Dat gaat morgen geleidelijk gepaard met de komt van een bewolkings- en regenzone. Voor het zover is start de dag in het noorden en oosten nog koud, met lichte vorst. Bovendien is in het noorden opnieuw kans op mist. In de rest van het land ligt de temperatuur bij aanvang enkele graden boven nul. Overdag is de zon in delen van het land te zien, maar met de komst van de regenzone raakt het vanuit het zuiden ook al snel bewolkt. Veel neerslag valt er overigens niet en er zijn zelfs plekken waar het droog blijft. ’s Middags zal de zon zich nog even in het noorden laten zien, als eenmaal de mist is opgetrokken. De temperatuurverschillen zijn nog niet verdwenen, want het wordt 4 à 5 graden in het noorden en zo’n 9 graden in het zuiden. ’s Avonds gaat het op meerdere plekken licht regenen of miezeren. De nacht die erop volgt kent geen vorst meer. De minima komen rond 6 à 7 graden uit.
Eerst grijs in het noorden, later ook wat zon. Vanuit het zuiden hier en daar een beetje regen.
Woensdag regen en dubbele cijfers
Woensdag passeert een volgende regenzone, nu met meer nattigheid. Een lagedrukgebied boven de Britse Eilanden pompt met een zuidelijke stroming vervolgens zachte lucht het land in. Hierdoor loopt het kwik op naar waarden rond 10 graden. In het noorden kan de temperatuur nog een paar graden achter blijven, terwijl in het uiterste zuiden het meer dan 10 graden kan worden.
Midden van de week grijs en nat weer. Weinig blauw in de lucht, wel zacht. (foto: Arjan Eikelenboom, Amsterdam)
Donderdag ronduit nat
Donderdag trekt eerder genoemde lagedrukgebied (volgens de huidige berekeningen) pal over Nederland. De donderdag valt hiermee grotendeels in het water. Het wordt overdag zo’n 9 graden en winterweer lijkt ver weg, of toch niet… Op het moment dat het lagedrukgebied van west naar oost over het land trekt volgt een wijziging in de windrichting. Waait de wind eerst nog uit het zuidwesten, na passage van het lagedrukgebied draait de wind en wordt noordwestelijk.
Gejojo: kou keert terug
De kou die tot dan toe naar het noorden werd geduwd krijgt door de noordwester vrij baan en stroomt op vrijdag het land weer in. Het wordt weer kouder en op vrijdag en in het weekend wordt het niet veel warmer dan 3-5 graden. En het weerbeeld daarbij? Op vrijdag maakt het noorden al weer kans op winterse neerslag. Dat kan natte sneeuw zijn, mogelijk al weer sneeuw. In de rest van het land valt waarschijnlijk nog een regenbui, maar de meeste tijd zal het droog zijn, met hier en daar wat zon. In de nacht zaterdag lijkt het droog te blijven en volgt lichte vorst. De kans op plaatselijke gladheid, enerzijds door bevriezing van natte wegen en anderzijds door winterse buien neemt hierdoor toe.
Kans op gladheid neemt komend weekend weer toe (foto: 28-01-2026 Jannes Wiersema, Roodeschool)
Winterse ongemakken
Het weekend staat ook in het teken van winterse perikelen. Zaterdag start waarschijnlijk met vorst en plaatselijke gladheid door bevriezing van natte weggedeelten. Vervolgens trekken overdag vanuit het noordwesten enkele winterse buien over het land. Hierdoor kan het regionaal wit en glad worden. In de nacht naar zondag is het droog, staat er relatief weinig wind en is het waarschijnlijk vrij helder. Dat het licht tot matig gaat vriezen lijkt dan aannemelijk.
De vooruitzichten - het wordt zachter en dan weer kouder...
Na komend weekend neemt de onzekerheid sterk toe. De kans op zachter (tegelijkertijd wisselvallig) weer lijkt groter dan dat het koud blijft. (bron: ECMWF/KNMI)
Onzekerheden en zekerheid - de vooruitzichten
Op zondag komt er vanuit het westen zachte lucht onze kant op. Dit heeft tot gevolg dat overdag de lucht betrekt en het later op de dag vanuit het westen gaat regenen. Naar mate de neerslagzone verder het land intrekt gaat het over in (natte) sneeuw. Dit waarschijnlijk pas in de avond zijn, maar de kans op gladheid en gedeeltelijk een witte wereld is aanwezig. Ik hoor u denken: ‘ik lees vaak waarschijnlijk en kans op’. Dat klopt, want de timing voor dit termijn nog wel eens verschuiven. Daarnaast neemt de onzekerheid in de verwachting op langere termijn flink toe. Dus wat er in het weekend exact gaat gebeuren is nog niet te zeggen. Dat het kouder wordt lijkt wel vrij zeker. En na het weekend? Gezien de onzekerheid doen we daar nu geen uitspraak over, maar blijf onze dagelijkse berichtgeving vooral volgen.
