Actueel

Wie kunnen we beschermen tegen klimaatverandering?

Niet iedereen in ons land kan altijd beschermd worden tegen alle gevolgen van klimaatverandering. Er moet gekozen worden waaraan we de miljarden die die bescherming gaat kosten, gaan uitgeven. En zijn er dus ook dingen die we niet gaan doen. Tot die harde conclusie komt het Planbureau voor de Leefomgeving.

De gevolgen van klimaatverandering zijn groot. Wereldwijd, maar ook in ons land. We moeten ons wapenen tegen zeespiegelstijging, extreme hitte, meer wateroverlast, maar ook langere periodes van droogte. En dat zijn er nog maar een paar. Het klinkt hard, maar klimaatverandering kost niet alleen tientallen miljarden aan schade en maatregelen, maar het kost ook mensenlevens.

Ridderkerk, Gert de Bruijn.png
Ridderkerk, Gert de Bruijn

En het klimaat verandert zo drastisch en zo snel, dat we niet alle gevolgen kunnen bestrijden. Ook al omdat de oorzaken -het verbranden van fossiele brandstoffen als olie, kolen en gas- niet zijn weggenomen. Zelfs als we vandaag de oorzaken zouden wegnemen, dan hebben we nog honderden of duizenden jaren te maken met de gevolgen. En die gevolgen zijn gewoon te groot, te duur en te complex om allemaal te bestrijden.

Heenvliet, Martijn de Bruijn.png
Heenvliet, Martijn de Bruijn

We moeten dus kiezen wie of wat we beschermen. Gaat het dan om kwetsbaren, zoals ouderen? Of om de natuur die al zwaar te lijden heeft onder klimaatverandering. Of onze veiligheid, zoals hogere dijken door de zeespiegelstijging. Of moeten we kiezen voor economisch belangrijke sectoren, zoals de landbouw of de industrie? 

"Iedereen wordt geraakt"

Vrijwel geen enkele sector blijft buiten schot, waarschuwt het Planbureau. Of het nu gaat over de beschikbaarheid van drinkwater, de natuur of landbouwopbrengsten, schade aan woningen of infrastructuur, stijgende voedselprijzen, hogere kosten voor waterbeheer of nog verder stijgende zorgkosten doordat meer mensen ziek worden; het zal de burger zeker raken. 

Dit adviseert het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL). Omdat weersextremen gevolgen kunnen hebben voor de gezondheid van mensen, hun leefomgeving en voor de economie, is het belangrijk om nú al maatregelen te nemen, vindt het planbureau.

Er is snel aanvullend beleid nodig om Nederland beter voor te bereiden op de gevolgen van klimaatverandering. Anders kunnen er in de toekomst jaarlijks duizenden mensen vroegtijdig overlijden door extreme temperaturen en lopen honderdduizenden huiseigenaren het risico op funderingsschade door droogte.

Beusichem, Cynthia van Leusden.png
Beusichem, Cynthia van Leusden

Aanpassen aan klimaatverandering is volgens directeur Marko Hekkert onvermijdelijk. De vraag moet volgens hem niet zijn óf ons land zich voorbereidt, maar welke keuzes nú gemaakt worden om Nederland 'ook in een warmer, droger en natter klimaat leefbaar, rechtvaardig en veerkrachtig te houden'.

"Accepteren we meer doden?"

"Vindt de samenleving het bijvoorbeeld acceptabel dat er meer mensen ziek worden en doodgaan door hogere temperaturen, en hoeveel extra ziekenhuisopnames en sterfgevallen mogen er dan zijn?", vraagt het Planbureau zich af. Ook moet duidelijk worden wie de kosten van al die maatregelen betaalt, en welke acties prioriteit hebben.

Sowieso, stelt het Planbureau, is het verstandig om bij alles 'klimaatadaptief' te denken. Met adaptatie wordt bedoeld: aanpassen aan de gevolgen van de opwarming die sowieso komt, ook al lukt het de wereld om de uitstoot van broeikasgassen snel terug te brengen.

Wolvega, Martin Vye.png
Wolvega, Martin Vye

"Oftewel: welke investeringen of aanpassingen Nederland de komende jaren ook doet, het is verstandig daarbij rekening te houden met de effecten van klimaatverandering."

Het PBL neemt het jaar 2050 als ijkpunt, het jaar waarin Nederland ook klimaatneutraal moet zijn. In dat jaar zal twee derde van alle zogenoemde meergezinswoningen (galerij- en portiekflats, appartementen en woningen in flatgebouwen) onvoldoende beschermd zijn tegen hitte. Want de temperaturen en het aantal hete dagen zullen nog flink oplopen in de toekomst.

Om ons land voor te bereiden, zijn ingrijpende keuzes nodig. Want het zal niet lukken om iedereen altijd te kunnen beschermen tegen alle mogelijke klimaatrisico's. En dus is het belangrijk om te bepalen wie er in welke mate bescherming krijgt.


31-03-2026 om 13:15 door Marc de Jong


Lees meer:

Een moment geduld aub...
Een moment geduld aub...