Actueel

Weer versus klimaat

Weer versus klimaat. Hoewel ze nauw aan elkaar verwant zijn, zijn klimaat en weer niet hetzelfde. Weer en klimaat zijn beide veranderingen in de atmosfeer maar er is een verschil tussen beide als het gaat om de tijdsmaat.

Wij Nederlanders zijn goed in praten over het weer en er over klagen. In die gesprekken bij de bakker, de slager en in de supermarkt worden de termen weer en klimaat nogal eens door elkaar gehaald. Of er wordt aan klimaatverandering getwijfeld omdat het toevallig een paar dagen net iets koeler is. Maar wat is nou het verschil tussen weer en klimaat?

Het weer

Het weer is de toestand van de atmosfeer gedurende een korte tijd en deze kan veranderen van minuut tot minuut, van uur tot uur, van dag tot dag, van maand tot maand of zelfs van seizoen tot seizoen. Het weer omvat elementen zoals zonneschijn, bewolking, neerslag, luchtdruk, wind en temperatuur.

Het weer is wat je voor een bepaalde dag in de nabije toekomst kunt verwachten. Bij Buienradar kijken we zo’n 5 dagen vooruit maar soms is het ook wel mogelijk nog iets langer vooruit te kijken, denk daarbij aan de 14-daagse verwachting. Hoe verder je vooruit kijkt des te groter de onzekerheid.

Het klimaat

Volgens het IPCC (Intergovernmental Panel on Climate Change) kun je klimaat het best zien als ‘het gemiddelde weer’. Het is eigenlijk een beschrijving van hoe het weer zich op de lange termijn gedraagt, op basis van gemiddelden en schommelingen over een langere periode. Meestal kijken we daarbij naar een periode van 30 jaar, zoals de Wereldmeteorologische Organisatie (WMO) dat aanhoudt.Designer.pngBij het onderzoeken van het klimaat worden gemiddelden van neerslag, temperatuur, zonneschijn, wind en andere weersvariabelen genomen, en dan meestal over een periode van 30 jaar. Er zijn ook klimaatvariaties op kortere termijn, zoals El Niño en La Niña.

Klimaattypes

Op de aarde kan er onderscheid gemaakt worden in verschillende klimaattypes, van erg warm (de subtropische klimaten) tot erg koud (poolklimaten).

Tussen deze twee extremen bestaan er tal van tussensituaties, die in de eerste plaats beïnvloed worden door de breedteligging (en dus door de hellingsgraad ten opzichte van de zon), maar ook door tal van factoren, zoals het reliëf, de aanwezigheid van de zee of van bergketens, de atmosferische circulatie, enz. Een bekende indeling van het klimaat is die van Kӧppen.

World_Köppen_Map.png

Bron Wikipedia: klimaat van Kӧppen.

Overgang

Weer kan ook overgaan in klimaat als een typische korte termijn gebeurtenis, zoals hevige regen, over een langere periode plaatsvindt. Maar extreem zware neerslag gedurende een relatief korte tijd (een paar uren of een paar dagen) kan ook als weer worden geclassificeerd. Als het continu meer regent dan wat er gewoonlijk in maanden, jaren of decennia valt, verandert dit het weerpatroon op de lange termijn en dus het algehele klimaat van een gebied. Over het algemeen kan je wel zeggen dat door het veranderende klimaat er meer (in korte tijd) neerslag valt. Warme lucht kan namelijk meer vocht bevatten dan koude lucht. Een temperatuurstijging van 1 graad kan voor ongeveer 15% meer neerslag zorgen.

Marij Bouwers Nijswiller.jpg
Marij Bouwers, Nijswiller

Het zelfde geldt ook voor droogte.  Als er dagen, weken en maanden extreem droge weersomstandigheden optreden, kunnen die als kortdurende droogte worden geclassificeerd. Als het jaren aanhoudt of jaarlijks terugkeert is het onderdeel van het veranderende klimaat.

Erica van Leeuwen-de Bruijn Kloetinge.jpeg
Erica van Leeuwen-de Bruijn, Kloetinge

Rendementen uit het verleden…

Het klimaat kan ons vertellen wat er zou kunnen gebeuren op basis van eerdere trends, zoals wanneer de meeste of juist de minste regen valt, wanneer we de hoogste temperaturen kunnen verwachten of juist de laagste. Dit helpt ons bij het plannen van bijvoorbeeld vakanties of het aanleggen van je tuin. Deze gegevens helpen agrariërs bij het kiezen en planten van hun gewassen.

Het klimaat geeft echter geen specifieke details over wat het weer op een bepaalde dag zal zijn. Daarvoor hebben we Buienradar. Bij ons op de website kun je verschillende soorten verwachtingen vinden zoals weervideo’s, geschreven weerberichten en modeldata. Allemaal voor de korte termijn, het weer. In onze blogs proberen we juist regelmatig wat meer duiding te geven over de lange termijn, het klimaat.

De weersverwachting

Een stukje tekst uit de inleiding van het weerbericht op Buienradar vandaag. "De zomer staat op een zijspoor en heeft ook voorlopig geen plannen om terug te keren. De komende dagen is het dan ook wisselvallig en koel voor de tijd van het jaar." In deze zin zeggen we iets over het weer maar ook over het klimaat, het is namelijk koel voor de tijd van  het jaar. Ook in onze meerdaagse hieronder, zie je weer en klimaat. Bij de dagen staat de te verwachten temperatuur voor de komende dagen, maar we laten ook het klimaatgemiddelde zien (de gemiddelde temperatuur over de afgelopen 30 jaar voor deze periode). Dan kun je dus zelf zien of de dagelijkse temperaturen passen in het huidige klimaat of dat het juist iets warmer of koeler is. 

meerdaagse.pngMeerdaagse RTL Weer


10-06-2026 om 09:00 door Nicolien Kroon


Lees meer:

Een moment geduld aub...
Een moment geduld aub...