We naderen het einde van 2019 en wanneer we de weerkaarten bekijken voor Nieuwjaarsnacht, is het nog maar de vraag of het vuurwerk goed zichtbaar zal zijn. Een krachtig hogedrukgebied ligt boven Nederland en zorgt voor stabiel en rustig weer. In de loop van Oudejaarsavond gaat het afkoelen en kan er zich al mist gaan vormen op sommige plaatsen. In combinatie met vuurwerk kan het zicht nog verder verslechteren. Onder welke omstandigheden ontstaat mist en wat hebben de vuurwerkdampen voor invloed?
Mist kan niet alleen voor het verkeer hinderlijk zijn. Ook de vuurpijlen zijn slechter zichtbaar tijdens de jaarwisseling.
Mist, wat is het?
Mist ontstaat onder andere wanneer de lucht afkoelt en er condensatie optreedt. Koudere lucht kan minder vocht bevatten dan warme lucht. Bij afkoelen van lucht stijgt de relatieve luchtvochtigheid en na verloop van tijd zal de lucht verzadigd raken. Er dienen echter wel kleine deeltjes in de atmosfeer aanwezig te zijn, condensatiekernen genoemd, waaraan waterdamp kan gaan hechten. In wat vervuilde lucht zal dan ook sneller mist ontstaan dan in hele schone lucht.
Om de lucht voldoende te laten afkoelen, hebben we ten eerste weinig wind nodig. Tijdens een frisse nacht is het op neushoogte kouder dan verder bovenin. Wanneer het te hard waait, wordt de warme lucht van boven gemengd met de koude lucht beneden. Hierdoor wordt het niet koud genoeg voor de vorming van mist. Verder moet het ook helder zijn, aangezien pas dan het aardoppervlak hard kan afkoelen. Vaak wordt er aan deze factoren voldaan wanneer we ons bevinden in de buurt van een hogedrukgebied. Mist die op deze manier ontstaat, wordt stralingsmist genoemd.
Bij helder weer kan het 's nachts sterk afkoelen met mogelijk mist als gevolg.
Invloed van vuurwerk
Wanneer we te maken hebben met een krachtig hogedrukgebied kan er sprake zijn van een zogenoemde subsidentie-inversie. Door dalende luchtbewegingen (subsidentie) kan een luchtlaag dusdanig opwarmen dat er een inversielaag ontstaat. Het fungeert als een soort dekseltje op de atmosfeer waarbij de uitwisseling tussen de lagen boven en onder de inversielaag vrijwel tot stilstand komt. Het gevolg is dat luchtvervuiling maar moeilijk kan ontsnappen. Mist in combinatie met vuurwerkdampen tijdens zo’n stabiele situatie kan er dus voor zorgen dat er op uitgebreide schaal een verslechtering van het zicht plaatsvindt.
Door dalende luchtbewegingen kan er een inversielaag ontstaan.
Aankomende jaarwisseling
Op Oudejaarsdag is het vriendelijk weer met regelmatig zonneschijn. Er staat weinig wind en de temperatuur komt uit tussen de 6 en 10 graden. In de loop van de avond en nacht neemt de wind mogelijk nog verder af en zal de temperatuur richting het vriespunt gaan. Met deze afkoeling is het niet ondenkbaar dat het lokaal al mistig is vóór de jaarwisseling. Vooral in het noorden van het land lijkt er erg weinig wind te staan met daar dus de hoogste mistkansen. Hierbij moet wel gezegd worden dat de modelberekeningen nog wat wisselen met de windkracht boven Nederland. Wanneer het vuurwerk vervolgens wordt afgeschoten, zal op veel plaatsen het zicht nog verder dalen. Houd dus vooral het weerbericht in de gaten om te weten hoe de jaarwisseling zal verlopen. Ondanks het mogelijk slechte zicht wensen we iedereen alvast een prettige jaarwisseling!
