Komende nacht is het weer zover: de zomertijd gaat in. Om 2 uur wordt de klok een uur vooruit gezet naar 3 uur. Dat betekent dat we een uur slaap moeten inleveren, maar we krijgen er langere, lichtere avonden voor terug!
Zeven maanden zomertijd
De zomertijd loopt van eind maart tot eind oktober en duurt daarmee ongeveer zeven maanden. In deze periode loopt de klok een uur voor op de wintertijd. Een handig ezelsbruggetje om te onthouden is: voorjaar = vooruit. Zonder zomertijd zou de zon in de zomer al rond 04:00 uur opkomen en rond 21:00 uur ondergaan. Door de klok te verzetten verschuiven we dat: het wordt ’s ochtends iets later licht, maar in de avond blijft het ook langer licht. Dat kun je goed zien in onderstaande figuur.
Het effect van zomer- en wintertijd op de daglichtperiode gedurende het jaar. Eind maart verschuift deze in één klap een uur vooruit, in oktober gebeurt het omgekeerde bij het ingaan van de wintertijd.
Waarom hebben we zomertijd?
Vroeger bestond zomertijd nog niet en toen was het dus het hele jaar wintertijd. De wintertijd wordt daarom ook wel de standaardtijd genoemd. In 1916, tijdens de Eerste Wereldoorlog, werd de klok voor het eerst verzet voor de zomerperiode. In een tijd waarin elektriciteit nog lang niet zo vanzelfsprekend was als nu, ontstond het idee om de klok in de zomer vooruit te zetten. Op die manier zou het 's avonds langer licht blijven, waardoor mensen langer konden doorwerken zonder de lampen aan te doen. Niet voor niets wordt de zomertijd in het Engels “Daylight Saving Time” genoemd: letterlijk de tijd die daglicht bespaart.
Na de Tweede Wereldoorlog bleef het vervolgens weer jarenlang het hele jaar wintertijd, tot de oliecrisis van de jaren ’70 leidde tot herinvoering van de zomertijd om energie te besparen. Sinds 1977 verzetten we de klok twee keer per jaar: eind maart vooruit en eind oktober weer terug. Dit is een afspraak van de Europese Unie, maar of dat in de toekomst zo blijft, is nog onzeker: er wordt al jaren overwogen om het halfjaarlijks verzetten van de klok af te schaffen.
Buiten de EU gebruiken de meeste landen wereldwijd overigens alleen de standaardtijd. Sommige daarvan hadden ooit wel zomertijd, maar hebben het inmiddels afgeschaft.
Een overzicht van landen die wel en geen zomertijd gebruiken. Blauw: Wel zomertijd. Rood: Geen zomertijd. Oranje: Wel zomertijd gehad, maar weer afgeschaft.
Wordt het nu dan ook zomerweer?
Maar dan is de vraag natuurlijk: betekent zomertijd ook zomerweer de komende tijd? Nee, voorlopig niet. De temperatuur schommelt rond normale waarden voor de tijd van het jaar, maar door de vaak stevige wind voelt het wat frisser aan. Ook trekken er de komende dagen regelmatig buien over en maandag kunnen dat zelfs winterse buien zijn met hagel. Vanaf woensdag stabiliseert het weer: de zon komt vaker tevoorschijn, het is vaak droog en de temperatuur stijgt. De nachten verlopen wel fris met kans op grondvorst. Volgend weekend zou het zomaar eens 15 graden kunnen worden, al is dat nog wel ver weg.
