In delen van Frankrijk, Duitsland en België is het momenteel wit en glad door sneeuwval. Daar blijft het echter niet bij, want in sommige regio’s is ook sprake van ijzel. Hierdoor is het spekglad op de wegen.
Ijzel en spekgladde wegen in Duitsland (ANP)
Zachte lucht
Een lagedrukgebied boven de Atlantische Oceaan trekt vandaag gestaag over Frankrijk. Zachte oceaanlucht heeft inmiddels de zuidelijke helft van Frankrijk bereikt en dit ging gepaard met regenval. De zachte lucht probeert met een zuidwestelijke stroming verder naar het noorden op te dringen, wat niet gaat lukken. Een depressie boven Scandinavië geeft namelijk met een noordwestelijke stroming ‘tegengas’.
De zachte lucht heeft het midden en zuiden van Frankrijk bereikt (bron: meteociel).
Luchtmassa stagneert
Het front en bijbehorende luchtmassa stagneerde boven het noorden van Frankrijk, het zuidoosten van België en het zuiden van Duitsland. Op de Buienradar van Europa markeert de neerslagzone precies dat gebied. Dit grofweg west-oost georiënteerde neerslaggebied trekt het komende etmaal met het lagedrukgebied verder oostwaarts en in die tijd valt dan ook veel neerslag.
Wat de neerslagvorm betreft zijn er overigens grote verschillen. Aan de noordzijde, tevens de koude zijde valt sneeuw (blauw). Aan de zuid- en tevens warme-zijde regent het (groen). Op de grens van regen en sneeuw zijn gebieden waar het ijzelt (rood). (verwachting ECMWF, bron: Kachelmannwetter)
Lagedrukgebied ten westen van Frankrijk probeert de zachte lucht Frankrijk in te pompen. De depressie boven Scandinavië« geeft tegengas en voorkomt dat de zachte lucht verder op kan dringen.
Het neerslaggebied zoals te zien is op de Buienradar Europa
Wat is ijzel?
We spreken in de volksmond vaak van ijzel wanneer er regen op een bevroren ondergrond valt, bevriest en er een spekgladde laag ijs op het wegdek ontstaat. Maar dat is niet het hele verhaal. In de meteorologie is pas sprake van ijzel wanneer de regendruppels onderkoeld zijn, ofwel onder nul zijn. Maar dan bevriest het toch? Nee, dat is in het geval van onderkoelde neerslag niet zo. Het vriespunt van puur zuiver water ligt namelijk veel lager dan onze bekende 0 graden Celsius. Uit onderzoek is gebleken dat puur water afgekoeld kan worden tot waarden van -48 graden Celsius en nog vloeibaar blijft!
IJzel ontstaat meestal aan het eind van een vorstperiode (de situatie voor komend weekend is hierop een uitzondering). Hierbij vallen sneeuwvlokken door een warme laag lucht. Hierdoor smelten de vlokken en worden druppels gevormd. Vervolgens vallen deze druppels door een koude laag boven het aardoppervlak. Hierdoor wordt de temperatuur van de druppels onder het vriespunt, maar ze bevriezen niet. Onderkoelde regen, ofwel IJzel!
Dansende lijnen
Terug naar de ijzel. Zodra zo’n onderkoelde waterdruppel in aanraking komt met een object (en dat kan van alles zijn) bevriest ’t vrijwel direct. Je kunt je dan voorstellen dat er bij heel veel van die onderkoelde waterdruppels vrij snel een ijslaag ontstaat op wegen, auto’s, lantarenpalen en hoogspanningsmasten etc. Het ijs groeit snel aan op de takken van bomen, worden topzwaar en breken af. Kabels van hoogspanningsmasten veranderen door het ijs van vorm, krijgen een andere aerodynamische vorm en kunnen door de wind gaan ‘dansen’, met als gevolg stroomstoringen. Het dansen van stroomkabels gebeurde bijvoorbeeld in Noord-Nederland in januari 2016.
Wanneer onderkoelde regendruppels een object raken vormt zich direct een ijslaag (foto: Wouter van Bernebeek)
Op wegen levert dat een verraderlijke en spekgladde ijslaag op. Verraderlijk, omdat de weg gewoon nat lijkt en niet bevroren. De spekgladde laag biedt totaal geen grip, waardoor vaak veel ongelukken gebeuren in het verkeer.
Spekgladde wegen in Duitsland (ANP)
Vooruitzichten
Tot en met komende nacht (de nacht naar donderdag) moeten Noord-Frankrijk, het zuidoosten van België en het midden van Duitsland rekening houden met gevaarlijke situaties door ijzel. Donderdagochtend trekt het neerslaggebied oostwaarts, waardoor het in Frankrijk en België droog wordt. De zuidelijke helft van Duitsland krijgt juist dan met sneeuw en ijzel te maken.
In de verschillende regio’s van deze landen zijn waarschuwingen van kracht. Met het wegtrekken van de neerslagzone wint ook de kou weer terrein in onze buurlanden. (bron: Meteoalarm)
