Maandagavond en dinsdagnacht werd Nederland getrakteerd op zeer fel noorderlicht! Spectaculaire kleuren dansten urenlang door de hemel in verschillende tinten roze en groen. Het was overal in Nederland zichtbaar met het blote oog, dus er zijn massaal foto's opgestuurd, de een nog mooier dan de ander. Hoe ontstaat dit ook alweer, kunnen we het de komende nachten ook zien? En geniet mee van de foto's!
Laten we beginnen met de foto's, want er is genoeg te zien! En wellicht heb je ze zelf ook doorgekregen van vrienden, kennissen of familie. Zo was Ilse Koole er op tijd bij. Zij maakte rond 22:00 u deze foto in Sneek.
Veel mensen zijn snel naar een donker plekje gegaan met goed uitzicht, zo ook Brenda Tiel. Ze zegt "Deze foto's zijn genomen bij de Rottemeren in Zevenhuizen. Ik hoop dat jullie ze mooi vinden. Groetjes Brenda Tiel uit Zevenhuizen".
Eveline Huisman uit Drunen schrijft "Geen blue monday! Maar mooie kleuren die goed zichtbaar waren met het blote oog".
Hoe ontstaat noorderlicht ook alweer?
Noorderlicht ontstaat wanneer geladen deeltjes van de zon als de zon een zonnestorm of uitbarsting heeft gehad. De elektronen en protonen die hierbij loskomen kunnen soms in de richting van de aarde geslingerd worden. Als dit gebeurd, komen ze op hun weg naar de aarde in aanraking met ons aardmagnetisch veld, een magnetisch veld dat om de aarde zit. Wanneer de deeltjes na een lange reis van 150 miljoen km onze planeet bereiken, zorgt het aardmagnetisch veld ervoor dat ze als het ware worden ‘afgebogen’ naar de poolstreken. De reactie van deze "zonnedeeltjes" met zuurstof- en stikstofatomen op zo’n 80 tot 300 kilometer hoogte rondom de aarde zorgen ervoor dat er veel energie vrijkomt. Deze energie zien wij als het poollicht! Op het noordelijk halfrond noemen we het poollicht ook wel het noorderlicht (aurora borealis). Bedenk je echter dat er natuurlijk ook op het zuidelijk halfrond poollicht te zien is. Dan noemen we het geen noorderlicht, maar logischerwijs juist zuiderlicht (aurora australis).
Groen, paars en zelfs rood: hoe kan dat?
Afgelopen nacht zagen we vooral de groene en roze kleuren, maar soms ook paars. Deze verschillende kleuren hebben simpelweg te maken met de hoogte waar de ‘botsingen’ van de deeltjes met de atomen plaatsvinden. De lucht boven ons bestaat uit verschillende samenstellingen van zuurstof en stikstof. De reactie met de verschillende atomen zorgt ervoor dat er steeds verschillende golflengtes van het licht uitgezonden worden. Op de grootste hoogte (vanaf zo’n 200 kilometer hoogte) kunnen we soms een roodachtige kleur van het poollicht zien. Dat heeft te maken met het feit dat er op die hoogte (heel weinig) zuurstofatomen aanwezig zijn die vaak weinig energie hebben. Het eerste deel van het kleurenspectrum zullen we dan voornamelijk zien: rood. De bekendste kleuren zijn groen en paars. De groene kleur zien we vaak op een iets kleinere hoogte (grofweg tussen de 100 en 200 kilometer) als gevolg van de aanwezigheid van een combinatie van zuurstof- en stikstofatomen. De paarse kleur zien we vaak nog lager (onder de 100 kilometer) en ontstaat als gevolg van relatief veel stikstofatomen.
bron: Spacepage.be
Kunnen we nog noorderlicht verwachten?
De KP‑index is de belangrijkste graadmeter voor geomagnetische activiteit. Deze schaal loopt van 0 tot 9 en geeft aan hoe ver zuidelijk het noorderlicht zichtbaar kan zijn. Voor Nederland is doorgaans een KP‑waarde van 7 of hoger nodig om het fenomeen met het blote oog te kunnen zien. Afgelopen nacht lag de KP waarde geregeld rond 8, wat betekent dat er sprake was van een actieve tot mogelijk zware geomagnetische storm. Dat verklaart waarom het noorderlicht tot ver buiten de poolcirkel zichtbaar was.
De vooruitzichten voor de komende dagen laten een afnemende geomagnetische activiteit zien. De voorspellingen geven van vannacht nog KP waardes van rond 6 en deze daar snel in de dagen erna. De kans om het poollicht in Nederland goed te zien, wordt dus kleiner, maar verdwijnt niet volledig. Bij KP‑waarden onder de 5 blijft het noorderlicht vooral voorbehouden aan hoge breedtegraden zoals Scandinavië, IJsland en Noord-Canada. Toch kan een onverwachte uitbarsting op de zon altijd roet in het eten gooien – of juist een nieuwe verrassing brengen. Mocht je het er vanavond of vannacht nog op willen wagen, houd dan ook de plaatsverwachting goed in de gaten. Vanuit het westen schuiven namelijk geleidelijk wolken het land binnen.
