Maandagmiddag trekt een koufront over Nederland met daarop de nodige regen en buien. Voor veel plekken in het westen van Nederland betekent dat de eerste neerslag van betekenis sinds het begin van deze maand, zo'n 4 weken geleden! De timing is alleen erg ongunstig: precies tijdens de avondspits...

Westen deze maand nog kurkdroog

Wie naar de neerslagkaart kijkt van deze maand, ziet dat er nog genoeg regio's zijn in Nederland waar wat regen op dit moment nog wel welkom zou fijn. Sommige meetstations staan zelfs nog op 0 mm sinds 1 september. Dat is echt uitzonderlijk droog.

Figuur 1: De hoeveelheid neerslag die is gevallen in de hele maand september. Veel stations in het westen hebben nog nauwelijks regen gehad. Er zijn ook grote verschillen: in Brabant viel ergens al 51 mm, bijna een "normale" maandhoeveelheid. ©KNMI

Koufront komt eraan

Voor die regio's gaat de regen morgen dus weer de eerste regen van betekenis zijn in bijna een maand tijd. Voor het verkeer kan dat extra hinder opleveren, maar daarover zo meer. Een koufront gaat dus voor deze neerslag zorgen, maar wat is dat eigenlijk?. Een koufront is niks anders dan een grens tussen warme en koude lucht, zoals in het plaatje hieronder. 

Figuur 2: Een schematische weergave van een koufront. De koude lucht duwt zicht met geweld onder de warme lucht door, die daardoor gedwongen wordt om op te stijgen. Hierdoor ontstaan felle buien op deze grens.

Op een weerkaart zijn koufronten altijd te herkennen aan een blauwe lijn met driehoekjes. Zo ook op de weerkaart die wij gebruiken bij het RTL Weer. Wie vanavond TV kijkt, zal het koufront dan ook duidelijk zien liggen ten westen van ons.

Figuur 3: Het koufront ligt morgen rond 14.00 tegen onze landsgrenzen aan. Daarachter zit beduidend koelere lucht, terwijl aan de voorzijde nog warme lucht zit. 

Duidelijke afkoeling

Waar het op zondag dus nog lekker nazomerweer was en het maandagmiddag voor dit koufront uit ook nog kan opwarmen tot een graad of 20 in het oosten, stroomt er na passage van dit regengebied duidelijk koelere lucht ons land binnen. Dit komt vooral door een omslag van de windrichting. In de ochtend komt de wind nog uit het warme zuiden, maar in de middag zal deze opeens omklappen richting een westelijke richting. Dit gebeurt ontzettend snel en rigoureus, iets waar koufronten bekend om staan. Het zal dan ook meteen enkele graden afkoelen, aangezien met die westelijke wind de koelere lucht wordt aangevoerd. 

Figuur 4: Iets eerder op de dag is de omslag in de wind duidelijk te zien. Boven het VK is de wind al westelijk (blauwe cirkel), boven ons land heerst dan nog een warme zuidenwind (rode cirkel). Wanneer het koufront passeert, klapt de wind opeens om naar het westen en wordt het een stuk koeler.

Smalle, maar felle band met regen

Omdat het allemaal zo plotseling gaat, zijn de regengebieden die gepaard gaan met koufronten vaak smal, maar wel fel. Het kan morgen dus even goed doorregenen, maar mijn advies is dan om even te wachten voordat je op de fiets stapt. Het meest heftige gedeelte zal namelijk hoogstens een kwartiertje duren. Al met al regent het maximaal zo'n 2 uur morgen, waardoor de totale hoeveelheid regen ook mee gaat vallen. De droogte in het westen wordt er dus niet mee opgelost.

Figuur 5: De prognose voor maandagmiddag 15.00. Je ziet duidelijk dat het felle gedeelte maar heel smal is. Omdat het geheel best wel snel oostwaarts trekt, zal het dus niet langdurig zo hard blijven regenen.

Ongelukkige timing tijdens de avondspits

We hadden het er net al even over, de ochtend en de eerste helft van de middag zal in een groot deel van Nederland nog droog en zacht verlopen. Rond een uur of 14.00 bereikt de eerste neerslag het zuidwesten van het land. Pas richting het eind van de middag zal de smalle, maar felle band met regen boven het midden van Nederland liggen. Laat dat nou net tijdens de avondspits zijn... Rond 17.00 ziet het radarbeeld er boven Nederland ongeveer zo uit:

Figuur 6: Een niet zo beste timing van dit koufront, precies tijdens de avondspits hangt hij boven het midden van Nederland.

Felle windstoten, slecht zicht en mogelijke gladheid

Tijdens de korte, maar felle regenbuien kunnen zich windstoten voordoen tot zo'n 75 km/h. Ook zal het zicht even ronduit slecht zijn, lokaal minder dan 1 kilometer. Verder kan er in het westen van Nederland gladheid optreden. Dit komt doordat het daar al bijna een maand kurkdroog is (zie begin van dit artikel) en al het rubber, olie en andere substanties op de weg daardoor niet tussendoor weggespoeld zijn en zich opgehoopt hebben. Als hier een bak water op valt, kan dit goedje verraderlijke gladheid veroorzaken. Hou hier dus rekening mee als je maandag de weg op gaat, zeker tijdens de spits kan dit problemen op gaan leveren. 

Hou maandag vooral de actuele buienradar en het geschreven weerbericht in de gaten. Wil je zelf de Buienradar 24 of zelfs 48 uur vooruit kijken? Dat kan via deze link.