Morgen is het alweer zover: de meteorologische lente gaat van start! Hoog tijd dus voor een terugblik op afgelopen winter. Bij veel mensen zullen de dagen met sneeuw en gladheid nog wel vers op het netvlies staan, maar toch gaat deze winter de boeken in als “zacht”… Dat is voor de 13e winter op rij het geval, iets wat nog nooit eerder gebeurd is.

Valse start: december zeer zacht

De meteorologische winter is al op 1 december van start gegaan, dus ook vanaf deze datum telt de temperatuur mee voor de uiteindelijke gemiddelde waarde van de hele winter. Het lijkt misschien alweer een eeuwigheid geleden, maar die decembermaand verliep zeer zacht! Zo bedroeg de gemiddelde temperatuur die maand 6,1 graden, waar volgens het klimatologisch gemiddelde een waarde van 4,2 graden normaal is. 

Figuur 1: Temperatuurverloop in De Bilt van de maand  december. Alleen eind van de maand was het kouder dan normaal. ©KNMI

December 2025 eindigde zelfs op de achtste plek van zachtste decembermaanden ooit gemeten. ’s Nachts kwam de temperatuur bijna niet onder nul, met uitzondering van de kerstdagen. Toen was het zonnig en koud, op 25 december bleef het zelfs de hele dag vriezen in De Bilt.

Figuur 2: Op Tweede Kerstdag kon er zelfs geschaatst worden op natuurijs! Deze foto is toen gemaakt door Eddy Philips in Tolbert.

Verder was december zeer droog met gemiddeld 23 mm neerslag gemiddeld door het land, terwijl er normaal zo’n 78 mm neerslag valt in de laatste maand van het jaar. Ook was het zonniger dan normaal met 69 uur zon tegenover een langjarig gemiddelde van 58 uur. Het grootste deel van deze zonneschijn zat in de mooie dagen rond kerst.

Figuur 3+4: De hoeveelheid neerslag en zon in de maand december te De Bilt. Wat opvalt is dat er maar op 3 dagen serieuze neerslag viel en de mooie zonnige dagen rond Kerst. ©KNMI

Januari was juist koud met vrij veel (winterse) neerslag

Januari begon met veel sneeuw en temperaturen rond het vriespunt. Het KNMI gaf deze winter zelfs 8 keer code oranje of rood af voor gladheid door sneeuw en ijzel, bijna allemaal in de maand januari. Op 3, 5 en 7 januari gold bijvoorbeeld code oranje voor sneeuwval. Voor Buienradar leverde dit de langstlopende liveblog ooit op! De liveblog werd maarliefst 8 dagen (van vrijdag 2 januari t/m zaterdag 10 januari) bijgehouden. Je leest hem hier terug.

Figuur 5: Een foto op 3 januari vanuit Berg & Dal, gemaakt door Wouter van Bernebeek. Daar lag toen al zo'n 20 cm sneeuw.

Figuur 6: Ook het verkeer had vaak last van de sneeuw & gladheid, soms in combinatie met slechte zichten. Deze foto is gemaakt op 5 januari in Lelystad door Wieja van der Kamp.

Op 9 en 10 januari gold in het noorden zelfs code oranje voor sneeuwjacht (sneeuw in combinatie met harde wind). 

Figuur 7: Foto van een enorme sneeuwduin in Oostwold op 10 januari, gemaakt door Owen Sportel.

Daarna werd nog 3x code oranje afgegeven voor ijzel. Op 11 & 12 januari gold dit voor bijna het hele land, op 23 & 24 januari alleen voor het noorden van het land.  

Figuur 8: Een foto van een spekgladde weg in Wildervank op 12 januari, gemaakt door Jans Meijer.

Figuur 9: De regen bevroor direct op alles wat het tegenkwam, zo ook op auto's. Deze foto is gemaakt door Jean-Pierre en Anita Sibeijn op 24 januari in Groningen.

De temperatuur lag met 2,5 graden gemiddeld ruim een graad onder het langjarig gemiddelde van 3,6 graden. Toch kwam de temperatuur overdag vaak nog boven het vriespunt uit, slechts een ijsdag noteerde De Bilt: op 10 januari. Tevens werd in deze maand ook de laagste temperatuur van de hele winter gemeten: -11,6 graden in noteerde Eelde in de vroege ochtend van 11 januari. 

Figuur 10: De temperatuur in De Bilt in de maand januari. Vooral het begin van de maand verliep koud, al kwam de temperatuur wel bijna elke dag gewoon boven het vriespunt uit. ©KNMI

Daarna werd het zachter, maar vanaf ongeveer 20 januari werden de verschillen tussen het noorden en de rest van het land erg groot. Zo beleefden de noorderlingen dagenlang temperaturen rond het vriespunt, terwijl het in het zuiden van het land gemakkelijk +10 graden werd. 

Figuur 11: De maximumtemperatuurkaart op zaterdag 24 januari met extreme verschillen tussen noord en zuid.

Verder was januari gemiddeld wat droger dan normaal, alhoewel hij plaatselijk wel nat is verlopen door buien. Qua zonneschijn was ook januari wat zonniger dan normaal met 74 uur zon tegenover 68 zonuren normaal. 

Figuur 12: De neerslag die viel in De Bilt in de maand januari. Vooral aan de begin van de maand was het nat, waarbij er vooral ook veel sneeuw bij zat. ©KNMI

Februari verliep weer zacht met zelfs echte “lentedagen”

Waar januari koud verliep, doet de maand februari die koude maand weer teniet deze winter. Het was gemiddeld 5,7 graden in De Bilt, bijna 2 graden boven het klimatologisch gemiddelde van 3,9 graden. 

Figuur 13: Het temperatuurverloop van de maand februari te De Bilt. Vooral het eind van de maand verloopt extreem zacht. ©KNMI

In het begin had vooral het noorden van het land nog te maken had met koud winterweer. Zo gold er op 3 en 4 februari nog code oranje in het noorden vanwege ijzel. Dit werd in de vroege ochtend van 4 februari zelfs code rood. Strooiwagens konden de weg niet op en het openbare leven lag grotendeels stil. Er werd zelfs op uitgebreide schaal geschaatst op straat! Klik hier om de liveblog van die dag terug te lezen.

Figuur 14: Er werd gestraatsd (schaastsen op straat) terwijl er een code rood gold. Foto gemaakt op 24 januari in Zuidhorn door Arnout Bolt.

Hierna werd het langzaam overal zachter, al zaten in het midden van de maand nog twee koude dagen verstopt. Maar dan het einde van de maand: die verliep extreem zacht. Op 25 februari beleefden we zelfs de eerste zachte “lentedag” van dit jaar en werd in Beek en Eindhoven de hoogste temperatuur van de hele winter gemeten: 19,8 graden. 

Figuur 15: De maximumtemperatuur op 25 februari. In Maastricht en Eindhoven werd het net geen 20 graden.

Figuur 16: Op die bewuste 25 februari werden natuurlijk de nodige terrassen goed bezeten! Zoals hier in het Zuid-Limburgse Epen, foto gemaakt door Marina Nefkens.

Februari verliep vervolgens weer wat droger met 50 mm tegenover 58 mm normaal. Qua zonneschijn was februari juist wat somber met 74 zonuren tegenover 92 zonuren normaal. Vooral aan het begin en natuurlijk het lenteachtige einde van de maand zaten zonnige dagen. 

Figuur 17: De hoeveelheid zon in De Bilt in februari. ©KNMI

Conclusie: Zacht, droog en normaal qua zonneschijn

Als we alles op een hoop gooien, zien we dus gemiddeld gezien toch opnieuw een zachte winter die zelfs iets te droog verliep en normaal verliep qua hoeveelheid zonuren. Het is de 13e zachte winter op rij, iets wat nog nooit eerder gebeurd is. Dat het, ondanks de beleving van iedereen dat we misschien een koude winter hadden door de sneeuw en kou in januari, toch een zachte winter was, zegt ook iets over hoe we tegenwoordig winters beleven. Doordat de winters tegenwoordig zo zacht verlopen, vinden we een paar dagen sneeuw en kou al genoeg om te spreken over een koude winter, terwijl dit dus niet het geval was. 

"Winter van niks" vergeleken met vroeger

Deze winter was dus niets in vergelijking met de koude winters die onze (groot)ouders nog beleefd hebben. Kijk bijvoorbeeld ook naar het aantal vorst- en ijsdagen deze maand. Officieel hadden we slechts 2 ijsdagen (normaal: 6) en 31 vorstdagen (normaal: 35). Het Hellmanngetal (de som van alle negatieve etmaalgemiddelde temperaturen tussen 1 november en 31 maart, vaak een graadmeter van hoe “streng” een winter is) was eind februari in De Bilt slechts 15,6, waar dit normaal 42 is tot eind februari. 

Ook qua dagen met sneeuwval was het minder dan normaal. Er viel deze winter op 25 dagen ergens in het land sneeuw, terwijl dit normaal 32 dagen zijn. Vroeger (van 1961 tot 1990) waren dit zelfs 42 dagen gemiddeld! Qua dagen met ergens in het land een sneeuwdek zaten we wel boven wat normaal is in het huidige klimaat, namelijk 34 dagen. Normaal is dit 25 dagen, maar vroeger (van 1961 tot 1990) waren dit gemiddeld 37 dagen per jaar. In vergelijking met een winter voor de eeuwwisseling hadden we dus ook qua dagen met een sneeuwdek een wat matige winter.

Grote verschillen tussen noord en zuid

We zien wel duidelijke verschillen tussen het zuiden en noorden. Zo had Vlissingen slechts 10 vorstdagen, tot 40 vorstdagen in het noorden en oosten. Het Hellmanngetal in het noordoosten was tot eind februari ongeveer 45 tot 50, terwijl dit normaal tot en met februari 60 is in die hoek. Daar lag de winter dus net wat meer tegen “normaal” aan. 

Figuur 18: De gemiddelde temperatuur tussen 1 en 24 februari in Nederland en de afwijking t.o.v. normaal. In het zuiden is het duidelijk veel zachter geweest dan normaal, met een afwijking tot +2 graden in Maastricht. In het noorden is het juist kouder dan normaal, met bijna -2 graden in Lauwersoog. Er lag dus dagenlang een scherpe grens over Nederland.

Is het dan nu voorlopig klaar met winters weer?

Zo, dat was hem dan, de winter van 2025/2026! Vanaf morgen begint de lente en het weer doet aankomende week vrolijk mee (daarover meer in de blog van morgen). Betekent dat dan dat we vanaf nu af zijn van het winterweer? Nee, dat niet. Ook in maart en zelfs april kan het nog sneeuwen in ons land of guur zijn met winterse buien. Daar verandert het lenteweer komende week niks aan. Niet voor niks zegt men: “Maart roert zijn staart” en “april doet wat hij wil”! We gaan het zien de komende maanden… 

Figuur 19: Er komt lenteweer aan! Lees meer in ons actuele weerbericht.