Actueel

Meteorenzwerm: Lyriden

Lyriden in 2020 (Gijs de Reijke)

Tijdens de nachtelijke uurtjes en bij helder weer heb je kans dat je een 'vallende ster' voorbij ziet komen. Het kunnen er soms meerdere zijn in een uur en eigenlijk zijn het geen vallende sterren, maar meteoren. Waar komen die meteoren vandaan en waarom nu ineens meer van die flitesende steentjes?

Meteorenregen
Ieder jaar rond deze tijd kruizen de banen van de aarde en de meteorenzwerm de Lyriden elkaar. De Lyriden zijn (kleine) stukjes gesteente die afkomstig zijn van de komeet C/1861 G1 Thatcher. De komeet heeft ook een baan om de zon, maar doet hier 415 jaar over. De laatste keer dat het in het binnenste deel van ons zonnestelsel kwam, was in 1861. De verwachting is dat Thatcher dit ook pas weer in 2276 doet.

De meteorenregen is ietwat lastig te voorspellen, maar de periode wanneer het gebeurt staat wel vast; namelijk in de tweede helft van april. De piek was afgelopen nacht, maar ook komende nacht kunnen ze nog te zien zijn. Tijdens de piek waren er zo’n 15 meteoren per uur te zien. Het onvoorspelbare daarentegen, is dat sommige jaren wel eens pieken hebben van rond de 100 per uur! De laatste keer dat we zo’n hoge piek hadden, was in 1982 geobserveerd door Amerikaanse astronomen.

meteoorzwermen_grafiek_2021.png
Grafiek van de maximum meteorenactiviteit per nacht voor heel 2021. De gekleurde curves stellen de verschillende zwemen voor en de zwarte lijn geeft het maximale totale aantal meteoren per uur, voor iedere nacht. De paarse L staat voor Lyriden, in augustus kunnen we weer de bekende Perseïden verwachten. (bron: hemel.waarnemen.com)

Geschiedenis
De Lyriden zijn elk jaar weer te zien. Dan moet het natuurlijk niet bewolkt zijn. Oude Chinese volkeren hebben tot wel 2700 jaar geleden over de meteorenregen geschreven. In 687 v.C. werd het beschreven als een meteoren die vallen als regen. Ook de komende jaren blijven de meteoren terugkomen. Het is dus geen uniek fenomeen, maar zeker wel speciaal om te zien.

Meteoren verbranden door de hoge snelheid i.c.m. de wrijving in onze atmosfeer. Gesteente dat niet helemaal verbrandt en de aarde weet te bereiken noemen we een meteoriet.
Meteoren verbranden door de hoge snelheid i.c.m. de wrijving in onze atmosfeer. Gesteente dat niet helemaal verbrandt en de aarde weet te bereiken noemen we een meteoriet.

Vallende sterren
In de volksmond worden meteoren ook wel vallende sterren genoemd. In werkelijkheid gaat het niet om sterren die vallen, maar om zeer kleine stukjes gesteente en gruis dat onder hoge snelheden de aardatmosfeer binnenkomt en op ongeveer 80–120 km hoogte verdampen. De snelheden van de meteoren van de Lyriden zijn gemiddeld zo'n 47 km/s, dat is circa 168.480 km/uur!!! Het lichtflitsje dat we zien is met name de lucht om het steentje heen die aan het gloeien gebracht wordt. Een meteorenzwerm is een verzameling van meteoren die rond dezelfde tijd en in hetzelfde gebied aan de hemel zichtbaar zijn.

Atmosfeer_Opbouw_v1_03.jpg
De verdeling van waar wat gebeurt in onze atmosfeer. Meteoren branden vaak in de Mesosfeer, maar kunnen soms verder in onze atmosfeer komen.

Verstorende maan
De maan is vannacht met 77% behoorlijk aanwezig en geeft dus veel licht. Dat werkt helaas verstorend om de Lyriden waar te nemen. Daarnaast komen in de noordelijke helft van het land wolken voor, wat het waarnemen ook bemoeilijkt. De meeste kans om de Lyriden te zien is komende nacht tussen 04:00 - 04:30 uur en wel voor de zuidelijke helft van het land, waar het vrij helder is.

Check hier het actuele weerbericht.

(bron: hemel.waarnemen.com)


22-04-2021 om 13:30 door William Huizinga

Een moment geduld aub...
Een moment geduld aub...