Het is deze dagen hollen of stilstaan met het weer, althans zo lijkt het. Het ene moment is het rustig en schijnt de zon en een ogenblik later waait je coupe alle kante op en komt het bakken uit de hemel. Enne, de lente was toch begonnen? Het lijkt momenteel wel herfst!
Nog niet zo lang geleden was het vrij stabiel, zacht en vrij zonnig lenteweer. Nu lijkt het weer van minuut tot minuut te veranderen en is het bij tijd en wijle ronduit koud. Het is even schakelen, maar dit is typisch wisselvallig en koel lenteweer. De lente laat zich van een herfstachtige kant zien zeg maar.
Het ziet er dreigend uit en niet voor niets; deze zogenaamde shelfcloud kondigt een zware bui aan! Vanochtend bij Akmarijp (foto: Yvonne van Driel)
Dit alles is toe te schrijven aan de ligging van druksystemen. Momenteel bevinden hogedrukgebieden zich niet in de buurt van Nederland, lagedrukgebieden daarentegen juist wel. Lagedrukgebieden staan meestal garant voor bewolking en regen. Het is nu ook zo dat deze druksystemen via de Noordzee met een noordwestelijke stroming Europa onze omgeving binnentrekken. Met de noordelijke stroming wordt tegelijkertijd koude lucht vanuit het hoge noorden aangevoerd. Dat is ook meteen de verklaring waarom de temperaturen zo laag uitvallen. Gemiddeld een schamele 13 graden, terwijl het tegenwoordig gemiddeld 18 graden hoort te zijn medio mei.
Grillig
Dat het weerbeeld zo grillig is toe te schrijven aan de buien en regenzones die over het land trekken. De passage van buien maken dat het van zonnig weer ineens gitzwart wordt en het vervolgens pijpenstelen regent. Omdat de buien niet stilhangen klaart het na zo’n bui ook plots weer op. Misschien ligt dit alles voor de hand, maar het contrast in het weer wordt nog eens extra versterkt door een aantal processen die bij buien voorkomen.
Cumulonimbus, ofwel de buienwolk die een grote stempel drukt op het grillige weer deze dagen. (foto: Jannes Wiersema)
Donkere luchten en regengordijnen bij Vlieland (foto: Gerard Koster Joenje)
Rond 11:00 uur trok er een forse bui over het meetstation van De Bilt, waardoor de temperatuur plots kelderde van 12 naar 9 graden.
In de opklaringen, met de zon erbij kan het zo’n 13 graden. Tijdens een stevige bui kan het kwik ineens kelderen naar een kille 8 graden. Die forse daling is niet alleen toe schrijven aan de komst van bewolking en het daarmee afschermen van de zon. De grootste afkoeling wordt door de neerslag veroorzaakt. De neerslag in een bui komt van grote hoogte, waar het erg koud is. Zo koud dat deze neerslag bij aanvang in vast vorm valt (sneeuw) en onderweg smelt. Houd deze dagen ook rekening met de kans op kleine hagel. Overigens hoe intensiever de neerslag, des te groter de afkoeling aan de grond.
Het waait alle kanten op
Het omslaan van een rustig lentemomentje naar kortstondig herfstweer wordt dan ook nog eens benadrukt door de wind. De buien zijn ontstaan door sterk stijgende luchtstromen, waardoor aan de grond een tekort aan lucht ontstaat. Aangezien de natuur naar evenwicht streeft wordt de dit tekort aangevuld. Dit gebeurt o.a. door een verticale luchtstroom in de bui omlaag. Dus in een buienwolk vinden zowel verticale luchtstromen omhoog als omlaag plaats. Op enige hoogte staat vaak veel meer wind en de energie hiervan wordt opgepikt door zo’n verticale luchtstroom omlaag. Dit resulteert in een versnelling. Aan de grond ervaar je dat in een windtoename en aan windstoten. Daarnaast wordt door deze luchtromen de windrichting dusdanig verstoord dat het alle kanten op kan waaien.
Is zo’n bui vervolgens voorbij, dan keert de rust en het lentezonnetje weer terug en oogt het weerbeeld ineens weer een stuk vrolijker. Of er niets is gebeurd…
Buiten de buien om bijna geen wind (Groningen, foto: Gerrit Draaisma)
Het weer met Hemelvaartsdag kenmerkt zich door wolken, af en toe zon en van tijd tot tijd buien. Soms zijn dit stevige buien, met kans op onweer, hagel en windstoten. In de loop van de dag wordt het vanuit het noorden droger en in het noorden en noordwesten breekt vaker de zon door. Het wordt 12 à 13 graden, maar tijdens een stevige bui keldert het kwik naar 8 à 9 graden. Warm aankleden dus, ook voor de dauwtrappers en denk aan de regenkleding.
