De herfst ruikt een beetje rottig, de winter lijkt vrij geurloos en de zomer ruikt een beetje zoetig. Elk seizoen lijkt zo z’n eigen geur te hebben en die geur is afhankelijk van de weersomstandigheden. Je hoort mensen wel eens zeggen “ik ruik de lente!” Maar kan dat ook echt? En wat ruik je dan precies als je de lente ruikt?
Marinus De Keijzer, Gellicum
De geur van de lente
Je hoort mensen wel eens zeggen dat ze de lente ruiken en dat kan dus écht!
De geur van de lente is een frisse, aardse mix van vochtige aarde (geosmine), vers gemaaid gras, ozon en bloesem. Wanneer de eerste warme lenteregens op droge aarde vallen, komt de stof geosmine vrij, geproduceerd door bacteriën (streptomyces). Mensen zijn extreem gevoelig voor deze aardse geur. Mensen kunnen geosmine ruiken in concentraties van 0,006 tot 0,01 microgram per liter in water. Dit is zo'n lage concentratie dat het soms wordt omschreven als gevoeliger dan de neus van een haai die bloed detecteert.
- Ontwakende Natuur: Door de stijgende temperatuur en vochtigheid komen geurstoffen uit planten en bloesem sneller vrij.
- Groene geur: Vers gemaaid gras en uitlopende planten verspreiden een typische "groene" geur, vaak geassocieerd met versheid en hoop.
Deze geuren zijn voor ons vaak positief omdat ze de overgang naar een warmere periode en nieuw leven aankondigen.
Hoe de andere seizoenen ruiken? Lees snel verder!
Rob Beckers, Venray
De geur van de zomer
De zomer ruikt intens en fris, gekenmerkt door de aardse geur van petrichor na een regenbui, vers gemaaid gras, zoet hooi en bloeiende bloemen zoals lavendel en jasmijn. Warme lucht verspreidt deze geuren sneller, wat zorgt voor een krachtige beleving van natuur, zonnebrandcrème en de geur van de zee.
De zomergeur is een combinatie van bloeiende natuur en de opfrissing na een warme, droge periode.
- Petrichor (na regen): De bekende, verfrissende geur die vrijkomt wanneer een zomerse bui op een droge, warme ondergrond valt.
- Vers gemaaid gras: Een typische, groene geur die ontstaat doordat het gras bij het maaien vluchtige stoffen vrijgeeft.
- Bloemen en kruiden: Warme lucht laat geuren van jasmijn, lelie, pioenroos en lavendel intenser ruiken.
- Warmte en natuur: Een zoete geur van hooi en droge aarde, vaak door de stof coumarine.
- Fruitig en zomers: Frisse geuren zoals citrus, mandarijn of de geur van de zee.
De zomergeur is een combinatie van bloeiende natuur en de opfrissing na een warme, droge periode.
John Oomen, Leerdam
De geur van de herfst
Deze ruikt kenmerkend naar een aardse, vochtige en enigszins zoete geur van rottende bladeren, paddenstoelen en nat hout. De geur ontstaat doordat schimmels en bacteriën bij lagere temperaturen en hogere luchtvochtigheid gevallen bladeren afbreken, waarbij vluchtige organische stoffen vrijkomen.
- Gevallen bladeren en takken worden door micro-organismen afgebroken tot humus, een proces dat compostering wordt genoemd en een intense geur met zich meebrengt.
- Daarnaast heb je nog de typische aardse geur van paddenstoelen (octenol). En de herfst is een vochtig seizoen. Regen zorgt ervoor dat de geurstoffen uit de rottende resten vrijkomen en intenser worden.
- Maar er zijn ook nog aangename geuren in de herfst. Namelijk harsgeuren en etherische oliën. Naaldbomen geven in de herfst meer harsgeuren af, en gekneusde bladeren kunnen aromatische oliën verspreiden, wat bijdraagt aan het complexe herfstaroma.
Tim Zijlstra, Rinsumageast
De geur van de winter
De winter ruikt vaak naar frisheid, kou, rook van haardvuren, dennennaalden en ook natte aarde. De geur wordt vaak omschreven als ‘schoon’ of ‘scherp’. De buitenlucht in de winter ruikt vaak ‘leeg’ of ‘schoon’, maar ook naar rook van houtkachels, bevroren aarde, dennenbossen en soms naar sneeuw (hoewel sneeuw zelf geurloos is, versterkt het de frisse geur van koude lucht).
De geur van de winter wordt bepaald door zowel fysische als biologische factoren:
- Er zijn minder vluchtige stoffen door kou. Geurmoleculen bewegen minder snel bij lage temperaturen. Hierdoor ruiken we minder geuren uit de natuur.
- Droge lucht en “bevroren” neus. De koude, droge lucht zorgt ervoor dat onze reukreceptoren zich als bescherming een beetje terugtrekken. Dit vermindert ons reukvermogen, waardoor de lucht ‘schoner’ of ‘reuklozer’ lijkt.
- Houtrook. Doordat mensen vaker de open haard of houtkachel aansteken, is de geur van rook en verbrand hout een dominante geur in de winterlucht.
- Vocht en aarde. De geur van natte aarde of bladeren is in de winter soms intenser aanwezig omdat de geur niet wordt gemaskeerd door andere plantengeuren.
- Subjectieve beleving. Omdat we buiten minder ruiken, zijn we meer gericht op de warme, kruidige geuren binnenshuis, die we associëren met feestdagen en gezelligheid.
De komende dagen keert de lente terug en kun je die misschien wel ruiken.
Meerdaagse
Geniet ervan!
