Je hebt het vanochtend vast wel gemerkt, het waaide hard en de regen kwam met bakken uit de lucht. Veel mensen zijn al snel geneigd om te zeggen dat het altijd regent in Nederland. Is dat zo, of valt het eigenlijk allemaal wel mee? Buienradar zoekt het voor je uit!
Om maar meteen met de deur in huis te vallen: het valt allemaal reuze mee in ons kikkerlandje. Gevoelsmatig regent het misschien wel vaak, maar dit komt ook omdat mensen juist die ene plensbui op de fiets onthouden en alle droge dagen daar omheen niet. En dat laten de cijfers ook zien.
Een felle buienlijn op een koufront liet het vanochtend even flink plenzen.
7,4%
Het KNMI heeft verspreid over het land weerstations staan die niet alleen de neerslaghoeveelheid meten, maar ook de neerslagintensiteit en -duur. Dat laatste is interessant, want zo kunnen we berekenen hoeveel procent het van de tijd nat is.
Kijken we naar het landelijk gemiddelde van 15 weerstations, dan is de gemiddelde neerslagduur over het hele jaar precies 650 uur. In het noorden en westen regent het iets langer, in het zuiden en langs de kust juist iets korter. Aangezien een jaar 8760 uren telt, betekent dit dat het maar 7,4% van de tijd regent! In het westen en noorden is dit afgerond 8%.
Het regent nog geen 8% van de tijd en deze regen valt deels ook nog in de avond en nacht, wanneer de meeste mensen binnen zitten.
180 dagen droog
Op 185 dagen valt er 0,1 millimeter of meer, dit noemen we dagen met meetbare neerslag. Dat betekent dat het op 180 van de 365 dagen droog is of zo goed als droog, want een spat regen is niet of nauwelijks meetbaar door een weerstation.
Op de 185 dagen dat er wel neerslag valt, is het dus ook meestal droog. Want het regent nog geen 8% van de tijd. Vaak valt de regen, hagel of sneeuw in de avond of nacht, wanneer de meeste mensen binnen zijn. Het percentage dat je de regen ervaart is dus nog kleiner dan die 7,4%.
Het kan altijd erger
Van die 185 dagen waarop dan wel enige neerslag valt, is het dus lang niet altijd zo dat het de hele dag regent. Een compleet verregende dag komt maar zelden voor in Nederland, meestal in het winterseizoen. Vaak volgt na regen snel weer zonneschijn.
In andere landen kunnen ze het wat dat betreft een heel stuk ‘slechter’ treffen. In Schotland regent het bijvoorbeeld 250 dagen per jaar. Hawaii kent zelfs maar 15 compleet droge dagen per jaar... Daarentegen regent het daar vaak heel kort en heftig. Druilerige en grijze dagen komen, in tegenstelling tot Nederland, bijna niet voor.
De droogste plek op aarde, de McMurdo Vallei. Foto: ©NASA
Droog
Het mag geen verrassing zijn dat de meeste droge landen in de buurt van woestijnen of zelfs in woestijnen liggen. Hier valt maximaal 10 mm neerslag per jaar, tegenover 852 mm per jaar in Nederland. In Nederland valt dus gemiddeld 2 mm per dag, en dat is meer dan er gemiddeld in de droogste gebieden op jaarbasis valt.
Het aller droogste gebied op de wereld is er wellicht eentje die je niet snel zou verwachten. Dat zijn namelijk de droge Valleien van McMurdo. Deze valleien liggen in het Zuidpoolgebied en hier is, voor zover bekend, nog nooit een druppel regen gevallen. Het extreem droge klimaat daar wordt mede veroorzaakt door hele koude valwinden.
Wanneer word je het vaakst nat?
Doorgaans valt de meeste regen in Nederland in de meteorologische herfst. Van september tot en met november is dit 245 mm. Daarna volgt de zomer, met in juni tot en met augustus 235 mm. De wintermaanden tellen samen 217 mm en de lente is het droogst, want maart tot en met mei hebben slechts 154 mm als gemiddelde. Deze ‘normalen’ zijn een gemiddelde van 13 regenmeters die verspreid over het land staan opgesteld.
De volgende grafiek laat de gemiddelde hoeveelheid neerslag zien en de neerslagduur. Wat opvalt is dat in de zomer en het najaar de meeste regen valt, terwijl de neerslagduur in het voorjaar en in de zomer het kortst is. Hieruit kunnen we opmaken dat het in de herfst en winter aanmerkelijk langer regent dan in de zomer. Het zijn de donkere, grijze druilerige dagen, vaak voor de Kerst. In de zomermaanden valt de neerslag juist uit korte stevige buien en regent het maar 5,4% van de tijd, tegen 10,1% in de wintermaanden.
Klimaatverandering?
Uit onderzoek van het KNMI blijkt wel dat er de afgelopen 50 jaar in absolute aantallen meer neerslag is gaan vallen per regendag. Dat betekent dus dat in dezelfde tijd meer regen uit de lucht komt. Terwijl de neerslagduur ongeveer gelijk is gebleven, valt nu 9% meer regen dan vroeger.
Opvallend daarbij is dat bijna alle regendagen ongeveer 9% natter zijn geworden, behalve de paar dagen met de meeste neerslag van het jaar. Deze natste dagen zijn maar liefst 15% natter geworden!
Zware buien zijn dus nog een stuk zwaarder dan vroeger, wat op zich een logisch gevolg van de klimaatopwarming is (warmere lucht kan meer vocht vasthouden). Het is dus niet vaker gaan regenen, maar op de momenten dat het regent valt tegenwoordig wel meer! Dat is ook de reden dat we deze eeuw veel meer wateroverlast ervaren. De verstedelijking van ons land helpt daarbij ook niet mee.
Door klimaatverandering nemen neerslagextremen toe. Zo was 2023 het natste jaar sinds 1900, terwijl afgelopen jaar juist zeer droog verliep. De verschillende klimaatscenario's, afhankelijk van de uitstoot van broeikasgassen in de toekomst, laten een stagnatie of verdere stijging zien van de jaarlijkse hoeveelheid neerslag.
En de komende dagen?
Houd dit weekend de app van Buienradar goed in de gaten. Het blijft namelijk nog even wisselvallig. Zaterdag ontstaan in het binnenland in de middag een paar flinke buien, mogelijk met hagel en onweer.
Zondag start prachtig zonnig, maar tegen de avond volgt vanuit het westen opnieuw regen. Ook dan is het dus meestal gewoon droog, terwijl zondag wel als ‘regendag’ de boeken ingaat.
Voor de lenteliefhebbers is er ook goed nieuws, want na het weekend lijkt de lente terug te keren. Na een paar maartse buien op maandag, wordt het vanaf dinsdag droog met flink wat zon. Wat voor temperaturen daarbij horen, check je in ons weerbericht.
