Het wordt de komende dagen zonnig zomerweer in Nederland. Lekker naar buiten dus! Maar wees je wel bewust van de sterke zon in deze tijd van het jaar. Zonder smeren kun je snel verbranden en helaas liegen de cijfers er niet om: 1 op de 5 mensen krijgt huidkanker en elk jaar sterven 1000 mensen aan de ziekte. Samen met mediamerk LINDA. en het Nationaal Huidfonds willen we mensen bewust maken van de gevaren van de zon. De boodschap hierbij is: bescherm jezelf goed!
De zomer is in volle gang en de zomervakantie staat voor de deur, dus duiken we massaal de zon in. Toch blijkt dat veel mensen hun huid niet goed beschermen tegen de zon. Zo blijkt uit recent onderzoek van EenVandaag dat 1 op de 5 mensen die deze zomer een kleurtje wil geen zonnebrand gebruikt.
“Vandaag een tomaatje, morgen een chocolaatje”
Een gedeelte van de respondenten gaf zelfs aan expres te verbranden zodat dit later bruin zou worden. Men grapt wel eens over “vandaag een tomaatje, morgen een chocolaatje”. Maar zo grappig is het niet, want huidkanker is met ruim 81.000 nieuwe diagnoses per jaar de meest voorkomende kanker in Nederland. Helaas neemt dit aantal niet af, maar stijgt het aantal diagnoses juist.
De cijfers zijn zorgelijk, want de grootste risicofactor voor huidkanker is overmatige blootstelling aan zonlicht (UV-straling) en/of kunstmatig licht van de zonnebank. Het risico op huidkanker is een optelsom van zowel het aantal zonverbrandingen in je leven als de totale hoeveelheid zonlicht die je huid heeft opgevangen.
Huidschade
Onbeschermd de zon ingaan levert altijd huidschade op en leidt tot nadelige effecten op de korte termijn (verbranding van de huid) én op de lange termijn (huidveroudering, rimpels, pigmentvlekken én huidkanker). Zonverbranding in de kindertijd levert extra groot risico op het ontstaan van huidkanker op latere leeftijd. Geniet, maar verbrand dus niet!
Maar hoe zit dat nou met die UV-index? Ultraviolette straling (UV) is de straling van de zon waardoor je kunt verbranden. Deze straling is niet altijd even sterk. Gelukkig biedt de natuur ons al een beetje bescherming tegen de zon en dat komt door de atmosfeer. De atmosfeer houdt een deel van de gevaarlijke UV-straling tegen, net als wolken.
Als het bewolkt is, bereikt minder straling het aardoppervlak. Toch kun je ook dan nog steeds verbranden!
In de wintermaanden staat de zon veel lager aan de horizon dan in de zomermaanden. Dit heeft veel invloed op de hoeveelheid UV-straling die aankomt op aarde. Hoe lager de zon staat, hoe minder UV-straling de aarde weet te bereiken. Een zonnestraal bestrijkt een groter oppervlak, waardoor de concentratie UV als het ware wordt uitgesmeerd.
Wanneer de zon hoger staat, zoals in de zomer, bestrijkt dezelfde zonnestraal een veel kleiner oppervlak, waardoor de concentratie UV per oppervlak veel hoger is.
De zonkracht is een maat voor de hoeveelheid UV-straling die de grond op aarde bereikt. Hoe hoger de zonkracht, hoe sterker de UV-straling en hoe hoger het risico op huidschade.
Zonkracht
De zonkracht hangt af van verschillende factoren, niet alleen de hoogte van de zon aan de hemel, maar ook de dikte van de ozonlaag en de hoeveelheid wolken. De zonkracht heeft niks met temperatuur te maken. Zo kun je tijdens wintersport net zo snel verbranden als tijdens een dagje strand.
De zonkracht wordt op een schaal van 1 tot 10 uitgedrukt. Hoe hoger de zonkracht, hoe gevaarlijker de zon. In Nederland kennen we de hoogste zonkracht in de maanden juni en juli, de laagste zonkracht hebben we in december en januari.
De UV-index wordt in ons land gemeten bij het RIVM in Bilthoven. Het meetpunt in Bilthoven is op dit moment het enige officiële meetpunt in Nederland waar UV-straling wordt gemeten. Sinds 2006 werd in Bilthoven slechts vier keer een UV-index boven de 8 gemeten.
In 2017 gebeurde dit maar liefst twee keer met op 11 juni zonkracht 8,7 en op 18 juni zonkracht 8,1.
In het zuiden van het land wordt niet gemeten, maar het is aannemelijk dat daar zelfs waarden van boven zonkracht 9 zijn gehaald. Het record voor het midden van Nederland is zonkracht 9,0 en dat werd gemeten op 25 juni 1995. De uitbarsting van de vulkaan Pinatubo op de Filipijnen (in 1991) zorgde in de jaren erna voor een dunnere ozonlaag.
De gemiddelde zonkracht in Nederland per maand. Soms kan deze nog wat hoger uitpakken, bij bewolking juist lager.
Ga je naar het buitenland? Dan is het vaak nog meer oppassen. In de landen rondom de Middellandse Zee is de zonkracht meestal 10 en in de tropen is een zonkracht van 15 heel normaal! Het risico op verbranden en huidschade is daar dus nog veel hoger en midden op de dag verbrand je razendsnel.
Kijk op onze UV-radar!
Ga je de zon in? Check dan eerst altijd de UV-radar van Buienradar en gebruik de volgende richtlijnen in de afbeelding hieronder.
Er zijn verschillende manieren om jezelf te beschermen tegen UV-straling. Belangrijk is: weren, kleren en smeren!
- Blijf uit de zon tussen 12.00 uur en 15.00 uur wanneer de zon het sterkst is.
- Draag beschermende kleding zoals een hoed of pet en lange mouwen.
- Draag een zonnebril die 100% van de UV-straling tegenhoudt.
- Smeer je elke 2 uur in met zonnebrandcrème met beschermingsfactor 30 of 50.
- Smeer royaal met een dikke laag zonnebrandcrème.
- Begin een half uur voordat je de zon ingaat.
- Zonnebrandcrème van vorig jaar die open is, moet je weggooien.
Ons advies is dus: smeer je in als je deze zomerdagen de zon in gaat! Op onze website kun je altijd de actuele zonkracht checken. Deze is natuurlijk ook te vinden in de Buienradar app. Wil je weten hoe lang het nog zonnig blijft? Lees dan ons uitgebreide weerbericht.
Dit artikel is tot stand gekomen door een samenwerking met LINDA. klik hier voor meer informatie.
