Het lijkt wel een beetje winter! In de Limburgse heuvels sneeuwt het al een paar uur en begint het wit te worden. In Landgraaf, Termaar, Neerbeek, Sweikhuizen, Simpelveld, Schin op Geul, Vijlen en Vaals ligt al een dun laagje sneeuw van 1 cm op auto’s, tuintafels en het gras en daarmee is sprake van het eerste witte landschap. Dit is relatief vroeg, gemiddeld wordt het op 1 december voor het eerst wit in ons land.
Door bodemwarmte blijft de sneeuw op de weg nog niet goed liggen. Donderdagavond trekken meer winterse buien over het land en kan het lokaal opnieuw wit worden. Ook kunnen komende nachten bruggen en viaducten glad worden door bevriezing.
Op 20 februari was het voor het laatst wit in ons land op Ameland en in delen van Friesland en Groningen. Er lag toen in deze regio maar liefst 10 dagen op rij een pak sneeuw. In het Groningse Tolbert werd op 12 februari 21 cm gemeten. Normaal telt maart ook nog 4 witte dagen ergens in het land, maar dit jaar begon het voorjaar al bijzonder vroeg met hoge temperaturen.
Soms komt het ook in april nog tot een sneeuwdek en vier jaren lukte dit zelfs in mei, voor het laatst op 7 mei 2021.
In dertig jaar tijd is het aantal witte dagen gehalveerd! Het is bijna niet meer voor te stellen, maar vroeger lag er in De Bilt op 23 dagen sneeuw, tegen 11 dagen in het huidige klimaat. De meeste sneeuw valt nog altijd in de Limburgse heuvels.
Meestal in december
In het huidige klimaat, van 1991 tot en met 2020, blijft de eerste sneeuw gemiddeld op 1 december liggen. De eerste sneeuw valt steeds later. Dertig jaar geleden was deze datum namelijk nog 22 november.
Vorig jaar viel de eerste sneeuw op 19 november en deze bleef in Drenthe en Groningen op sommige plaatsen liggen. In 2023 bleef op 27 november voor het eerst sneeuw liggen in ons land. In 2022 gebeurde dit op 20 november en in 2021 op 27 november. In 2020 moest tot 29 december worden gewacht.
In de winter van 2019/2020, de sneeuwarmste ooit, viel de eerste sneeuw nog later. Op 22 januari was het in Limburg wit door uitsneeuwende mist en pas op 18 februari kregen andere plekken in het zuiden de eerste sneeuw die bleef liggen, een record.
Het aantal witte dagen, gemiddeld over het land, neemt snel af. Zelfs de huidige norm van 10 sneeuwdekdagen wordt al jaren niet meer gehaald.
Soms al sneeuw in oktober
Het vroegste laagje sneeuw ooit viel in ons land op 12 oktober 1975 in de late avond op de Vaalserberg. Een dag later was het ook in lagere delen van ons land wit. Ook in 1973 (18 oktober), 2003 (24 oktober) en in 1922 en 1998 (30 oktober) viel op meerdere plekken al sneeuw in oktober, soms wel 5 cm! Recent was het op 14 oktober 2015 ook even wit op het Drielandenpunt.
Aantal sneeuwdagen gehalveerd
Het aantal witte dagen neemt door de klimaatverandering drastisch af. Tussen 1961 en 1990 lag er elke winter op gemiddeld 19 dagen een sneeuwdek. In Zeeland op 12 dagen en in de Limburgse heuvels op 32 dagen.
Tussen 1991 en 2020 is dit aantal gedaald tot 10 witte dagen gemiddeld over het land, van nog maar 6 sneeuwdekdagen in Zeeland tot 18 in de Limburgse heuvels. En zelfs dit gemiddelde wordt al jaren niet meer gehaald. In De Bilt is het aantal witte dagen van 23 naar 11 afgenomen en deze trend zet komende decennia snel door.
Als alle dagen met een sneeuwdek ergens in het land worden opgeteld, zie je de uitschieter in 1970. Op maar liefst 126 dagen lag er ergens in het land sneeuw. Een triest dieptepunt werd bereikt in 2020.
Winter van 1963 bijna 3 maanden wit!
In de strenge winter van 1963 lag er een pak sneeuw vanaf vóór kerstdagen tot in maart. De winter telde gemiddeld over het land maar liefst 73 dagen met een sneeuwdek, een absoluut record! De winters van 1970 en 1979 waren in het noorden zelfs nog sneeuwrijker. Zo lag er in de winter van 1970 op 126 dagen ergens in het land sneeuw, een record.
De 'winter' van 2020 was de sneeuwarmste sinds het begin van de landelijke sneeuwmetingen in 1930. Ten noorden van de grote rivieren bleef de hele winter groen. In het zuiden was het regionaal op 3 verschillende dagen een beetje wit.
