Zojuist, om 13:20 uur, werd het in De Bilt 15,1 graden. Als het bij het KNMI tenminste 15 graden is, wordt gesproken van de eerste officiële zachte dag of lentedag, en deze valt veel vroeger dan gemiddeld (10 maart). Uiteindelijk werd het in het zuiden maar liefst bijna 20 graden.
In De Bilt valt de eerste zachte dag met 15,0 graden of meer eens in de 4 jaar al in februari of zelfs januari. Toch is dit meestal pas het geval in maart. In het huidige klimaat (van 1991 tot en met 2020) gebeurt dit gemiddeld rond 10 maart. Dit was dertig jaar geleden nog 26 maart. De eerste lentedag valt in De Bilt dus ruim 2 weken eerder dan in de vorige eeuw. En dit jaar zijn we er nog eerder bij.
Sinds 2018 viel de eerste zachte dag in De Bilt altijd eerder dan gemiddeld. Zo werd het vorig jaar op 21 februari al 17,9 graden. In 2024 werd het op 15 februari 15,5 graden. In 2023 werd een absoluut record gebroken: op 1 januari werd het maar liefst 15,6 graden, en dat ook nog rond middernacht. Dit vroegterecord is dan ook niet meer te verbreken. Lenteweer was het overigens allerminst; er viel veel regen en het waaide hard. Het is tijdens zeer zachte winterdagen vaker herfstachtig dan lenteachtig. Maar dat geldt zeker niet voor vandaag.
Recordlaat
Ook in 1993 werd in januari al de 15 graden geslecht. Op 13 januari werd het 15,1 graden, en dit was tot 2023 de enige officiële zachte dag in januari. In 1970 kwam de temperatuur in De Bilt na een lange koude sneeuwwinter pas op 3 mei voor het eerst boven de 15 graden uit. Het werd toen direct 18,0 graden, en de dagen daarna liep het kwik verder op tot ruim 22 graden. In het Waddengebied kan het soms nog langer duren. In Den Helder moest in 1941 zelfs tot 26 mei worden gewacht op de eerste lentedag!
Gaan we warmterecords verbreken?
De temperatuur is nog niet klaar met stijgen. Met een zuidelijke wind stroomt uitzonderlijk zachte lucht vanuit Spanje onze kant op. De sterker wordende februarizon doet vervolgens de rest. De temperatuur kan in De Bilt stijgen tot ruim 18 graden. In het noorden en oosten blijft de temperatuur wat achter door bewolking in de ochtend. Maar in het zuiden wordt het juist nog wat warmer. In Zeeuws-Vlaanderen, Brabant en Limburg kan het plaatselijk 20 graden worden. Opvallend is het grote temperatuurverschil met de Wadden. Omdat de wind daar vanaf het koude water waait, is het op bijvoorbeeld Terschelling maar een graad of 12.
De datumrecords voor vandaag staan op naam van 2019. Het officiële warmterecord in De Bilt is 18,3 graden, terwijl het deze dag in Gilze-Rijen over alle weerstations het warmst werd met 19,1 graden. Dit zou het eerste datumrecord van het jaar betekenen.
Het blijft zacht
Vanaf morgen gaan de scherpe randjes ervan af, maar het blijft een stuk zachter dan de 8 graden die we normaal mogen verwachten in deze tijd van het jaar. Wolken en zon wisselen elkaar dan af en de temperatuurverschillen zijn groot: amper 10 graden langs de noordwestkust tot 18 graden in Limburg.
Vrijdag kan er wat regen vallen en waait het flink. In het weekend keert het rustige en vrij zonnige lenteweer terug. De temperatuur ligt dan tussen 12 en 15 graden en daarmee is het zeker niet onaangenaam.
