Het weer ziet er dit jaar op Hemelvaartsdag niet best uit. Dauwtrappers kunnen maar beter een regenpak meenemen en ook op de verschillende festivals is een poncho geen overbodige luxe. Verder is het na 2014 niet meer zo koud geweest. Toch zijn er ook zeker lichtpuntjes te vinden. Het kan echter nog veel slechter. Buienradar zet de slechtste Hemelvaartsdagen op een rij.
Mensen trekken er op hun vrije dag graag op uit en hopen op droog en warm weer. Hemelvaartsdag biedt daarvoor zeker geen garantie. Ondanks dat we al diep in de lente zitten, is het soms nog nat en koud. Dauwtrappen was niet altijd even aangenaam met een vorstige start of de hele rit vol tegen de wind in. Ook dit jaar ziet het er niet best uit.
Regenpak of poncho
Uitgerekend donderdagochtend is het zeer wisselvallig met talrijke buien die over het land trekken. Rond 6 uur in de ochtend is het daarbij ook nog fris met een graad of 6. Sommige buien zijn fel en kunnen gepaard gaan met hagel. Tussen de buien door zijn er ook opklaringen, dus dat belooft rond kwart voor 6 in de ochtend hier en daar ook een mooie kleurrijke zonsopkomst.
In de middag houden we last van buien, maar in de kustprovincies in het noorden, noordwesten en westen van het land wordt het dan steeds droger en zonniger. Wie bijvoorbeeld naar een festival in Amsterdam gaat, moet dus de zonnebril zeker niet vergeten. Dieper in het binnenland zal juist de poncho vaker nodig zijn. Met 13 graden is het fris, maar als de zon even goed doorbreekt zal het toch niet onaangenaam zijn. In de avond wordt het in het westen en noorden zelfs helemaal zonnig, zeker aan zee.
Ondanks dat donderdag de laatste dag is van de IJsheiligen, gaat het in de nacht naar vrijdag vriezen! Het klaart dan overal op en in het binnenland zakt de temperatuur hier en daar tot iets boven het vriespunt. Aan de grond gaat het op grote schaal vriezen. Wie van een festival naar huis fietst, kan de winterjas dus goed gebruiken.
Dauwtrappen in de vorst
Het is wel vaker nog behoorlijk koud geweest tijdens Hemelvaartsdag. Aan de grond kan het regelmatig nog vriezen tijdens het dauwtrappen. Slechts één keer vroor het in De Bilt ook op normale waarneemhoogte (1,5 m). In 1904 werd het op 12 mei -0,8 graden.
Deze eeuw kwam de temperatuur in De Bilt alleen op 17 mei 2012 dicht bij het vriespunt met 1,6 graden. In Twenthe vroor het wel met -0,6 graden en aan de grond was het -7 graden! Een record was dit niet, in 1967 werd het in Eelde -1,4 graden, in 2010 in Wijk aan zee -1,5 graden en in 1996 in Soesterberg -1,8 graden en ook deze jaren werd het hier en daar aan de grond afgerond -7.
De koudste Hemelvaartsdag is niet lang geleden: in 2010 werd het op 13 mei in De Bilt niet warmer dan 9,2 graden en Maastricht bleef steken op 7,7 graden. Ook in 2014 was het koud met op 29 mei 11,8 graden in De Bilt en deze Hemelvaartsdag was de op 8 na koudste. Zeer koud was het op 13 mei 1915 in het noorden van het land. In De Bilt werd het 12,2 graden (12e plek), maar in het Drentse Eelde werd het niet warmer dan 6,4 graden.
De natste Hemelvaartsdag ooit was op 25 mei 1995. In De Bilt viel 37,2 mm en in het oosten en noorden nog meer, op grote schaal 30-60 mm. Op Ameland viel zelfs 67 mm, ruim een maandsom voor mei! De dag begon droog met zelfs wat zon, ook was het niet koud met ruim 20 graden. Aan het eind van de dag trok vanuit het zuiden een gebied met zware regen- en onweersbuien over het land. Lokaal werd ook hagel gemeld. Ook in 1935 en 1915 was het kletsnat met ruim 20 mm.
Kanaalrat in 1983
Hemelvaart 1983 gaat de boeken in als een tragische dag. Op 12 mei trok een kleine stormdepressie, ontstaan boven het Kanaal, snel richting ons land. In die tijd waren de weercomputermodellen nog niet zo scherp en nauwkeurig als tegenwoordig, waardoor de storm over het hoofd werd gezien. Toen de storm in de loop van de ochtend werd opgemerkt, gaf het KNMI waarschuwingen uit, maar voor de meeste watersporters kwamen deze te laat. Langs de hele westkust stond minstens een uurvak lang stormkracht, waardoor sprake was van een officiële lentestorm.
Over een wat kortere periode van 10 minuten was in Vlissingen, de Oosterschelde en IJmuiden tijdelijk sprake van een zware west-zuidwesterstorm, windkracht 10. In het Zeeuwse Cadzand werd zelfs even windkracht 11 gemeten, een zeer zware storm en uniek voor het late voorjaar.
Vermeldenswaardig zijn verder nog de opgetreden sterke windvlagen van orkaankracht. In Vlissingen werd een windstoot gemeten van 130 km/u, IJmuiden kwam uit op 131 km/u en de windmeter in Cadzand kwam tot een maximale vlaag van 133 km/u. Nooit eerder werden in mei zulke zware windstoten gemeten. Er vielen helaas veel gewonden en zelfs 11 doden, vooral zeilers. Ook automobilisten, fietsers en voetgangers kwamen in de problemen door vallende takken en bomen.
Wanneer is het Hemelvaartsdag?
Hemelvaartsdag wordt altijd op de donderdag gevierd, 40 dagen vanaf Pasen. De vroegst mogelijk datum is 30 april en de laatst mogelijke dag 3 juni. Paaszondag viel dit jaar op 5 april en daarom is het op 14 mei Hemelvaartsdag. Hoe vroeger Hemelvaartsdag valt, hoe groter de kans op een fris weertype. De gemiddelde maximumtemperatuur verschilt namelijk in het huidige klimaat 4 graden, van 16,8 graden eind april tot 20,8 graden begin juni.
