De weersituatie blijft in grote lijnen voorlopig ongewijzigd. Ofwel winterkou in het noorden en in zuiden de aanvoer van relatief zachte lucht. Dinsdag probeert de zachte lucht verder terrein te winnen, maar of dat gaat lukken? Bovendien is de kans op verraderlijke gladheid door ijzel vrij groot. Bij deze dus alvast de waarschuwing.
Een krachtig hogedrukgebied boven Scandinavië en depressie boven de Atlantische Oceaan.
Winterweer? Valt wel mee toch?
Al enige tijd ziet de weerkaart er in grote lijnen hetzelfde uit. Er bevindt zich een krachtig en standvastig hogedrukgebied boven Scandinavië. Dit druksysteem is gevuld met koude lucht en met een oostelijke stroming weet deze winterkou voortdurend het noordoosten van het land te bereiken. In het noorden van het land is er al flink wat winterweer voorbijgekomen, dat terwijl het zuiden van het land de wenkbrauwen ophaalt; “Winterweer? Valt wel mee toch?”
Wat een contrast! Links de temperatuur gemeten rond 11:00 uur en rechts de gevoelstemperatuur van dat moment. (bron: Buienradar, foto: Jannes Wiersema)
Zachte lucht in botsing
Zorgt het hogedrukgebied boven Scandinavië voor de aanvoer van kou in het noordoosten, voor het zuiden geldt een ander weerregime. Lagedrukgebieden boven de Atlantische Oceaan trekken onverminderd het zuidwesten van Europa binnen. Hierdoor stroomt zo nu en dan met een zuidelijke stroming zachte lucht het zuiden van het land binnen. Vervolgens stagneert de lucht pal boven het land, want het ‘botst’ immers tegen de koude oostenwind op. Het gevolg hiervan is het grote contrast in temperatuur en weertype.
Terwijl het in het noorden 'doorwintert' is in het zuiden regelmatig het gevoel van lente. De katjes van de Hazelaar in bloei en de bijkomende hooikoortsklachten. Vandaag wordt het maar zo 9 graden in het zuiden. (foto; Geeske Harkema)
Spekgladde wegen
Naast het grote contrast in de temperaturen schuilt er ook een gevaar in deze situatie. Wanneer zachte lucht de winterkou probeert te verdrijven kan dit gepaard gaan met ijzel en de bijkomende verraderlijke gladheid. De zachte lucht is lichter dan de koude lucht en heeft daardoor de neiging om over de koude lucht heen te glijden. Er ontstaat dan een zachte luchtlaag boven de ijskoude lucht. Valt er vervolgens neerslag, wordt het even vloeibaar in de zachte laag en raakt in de onderste koude laag vervolgens weer onderkoeld. Op het moment dat het de (bevroren) grond raakt ontstaat er een spekgladde ijslaag. Gisteravond was in het noorden hier al sprake van en veroorzaakten ijzelbuien spekgladde wegen, onder meer in delen van Groningen.
Gladheid op de fietspaden in Groningen (foto: Philipine Koopman)
Bij een zachte luchtlaag (boven 0) op enige hoogte, met daaronder een koude luchtlaag (onder 0) is er kans op ijzel.
Rustige en ijskoude nacht
Morgen komt er een grote zone met neerslag onze kant op. Vanuit het zuiden raakt het later vannacht dan ook bewolkt en begin van de ochtend kan dan de eerste regen in het uiterste zuiden vallen. Voor het zover is, is er nog sprake van een droge avond en nacht, waarbij het nog flink afkoelt. Mede door zogenaamde transportkou kan het in het noordoosten tot -7 of -8 graden afkoelen. Ook in de rest van het noorden en oosten komt het tot matige vorst. In het midden en westen komt het ook tot vorst en in het uiterste zuiden komt het kwik rond het vriespunt uit. Als het eenmaal bewolkt raakt zal in het zuiden de temperatuur weer iets gaan oplopen.
Rustige en ijskoude nacht.
Dinsdag regen en toenemende kans op ijzel
Het lijkt er nu op dat halverwege dinsdagochtend de zuidelijke provincies te maken hebben met lichte regen. Gaandeweg de ochtend gaat het op steeds meer plaatsen in het zuiden licht regenen. Vanaf de Grote Rivieren (en ten noorden daarvan) neemt de kans op IJzel en gladheid toe. De grens waar precies de ijzel en gladheid optreedt is nog moeilijk te zeggen. Houd dan ook de recente berichtgeving in de gaten. Rond het middaguur en de uren daarna krijgt het midden va het land met de neerslag te maken. Omdat het daar nog een stuk kouder is, is de kans op ijzel daar ook een stuk groter. In de provincies Noord-Holland, Utrecht en Gelderland kan het verraderlijk glad worden!
Verwachting volgens 't Harmonie-model. Regen vanuit het zuiden, rond het middaguur in het midden van het land kans op ijzel en later in de middag en in de avond in het noorden.
In het noorden weer raak
Later in de middag bereikt de neerslagzone ook de noordelijke provincies en ook daar is dan kans op ijzel en ijsregen. Niet verwonderlijk dat ook daar de kans op gladheid groot is. In het zuiden wordt het vervolgens tijdelijk droog en loopt de temperatuur op naar waarden tussen 1 en 4 graden boven het vriespunt. ’s Avonds volgt een nieuwe neerslagzone, met in de zuidelijke helft van het land regen en temperaturen boven nul.
Dinsdagavond en in de nacht naar woensdag weer sneeuw en gladheid in Groningen? (foto: Jannes Wiersema)
Noordelijke helft winterweer
Is in de zuidelijke helft van het land dinsdagavond geen sprake van gladheid, in de noordelijke helft is dat een heel ander verhaal. In Overijssel, Drenthe, Groningen en Friesland blijft het vriezen. Ook in de noordelijke helft van Flevoland, Kop van Noord-Holland en op de Wadden blijft het ‘winteren’. De kans op IJzel is in deze delen van het land groot en daarmee de kans op verraderlijke gladheid. De kou is in Groningen het meest hardnekkig en daar gaat het naar alle waarschijnlijkheid weer sneeuwen. Er kan maar zo weer een paar centimeter sneeuw bijvallen.
De temperatuur loopt gaandeweg vanuit het zuiden wel op. In het midden en noorden blijft het echter oppassen geblazen vanwege ijzel en gladde wegen.
Aanhoudend contrast
De winterse perikelen blijven in het noorden nog aanwezig tot en met woensdagochtend. Het wordt uiteindelijk wel overal droog, maar houd tot in de (woensdag)middag rekening met gladheid in het noorden. En hoe bizar, want in de zuidelijke helft loopt de temperatuur dan op naar 8 tot 11 graden boven nul! In het noorden wordt het slechts 0 tot 3 graden.
Advies
En wint de zachte lucht verder terrein? Voorlopig weet de kou in het noorden van geen wijken. Sterker nog, mogelijk valt er donderdag weer een portie sneeuw in het noordoosten. Een en ander is nog onzeker, maar zeker is dat de winter nog niet voorbij is. En het advies voor morgen: houd de berichtgeving in de gaten en wees voorzichtig.
Vooruitzichten, met op donderdag mogelijk in het noorden weer sneeuw en gladheid.
