Eerder vanmiddag gaf het KNMI code oranje uit voor gladheid door ijzel komende nacht. De waarschuwing geldt voor bijna alle provincies, alleen Zuid-Holland en Zeeland krijgen code geel en groen (geen waarschuwing). In deze blog lees je wat je kan verwachten en waar je op moet letten.
IJzelvorming
Wanneer regen op een bevroren ondergrond valt en een ijslaag vormt, spreken we van ijzel. Soms is de temperatuur van de regendruppel boven nul, maar bevriest het water direct op een bevroren ondergrond. Het kan ook zo zijn dat de druppel zelf onderkoeld is, maar nog wel vloeibaar. Dit ontstaat doordat de neerslag door een warme luchtlaag valt. De sneeuwvlok smelt dan en wordt een druppel. Als daaronder weer een koude luchtlaag zit, die niet zo heel dik is, bevriest de druppel niet, maar raakt deze onderkoeld. Als de druppel op de grond of een voorwerp valt, bevriest deze meteen. Dit veroorzaakt een helder ijslaagje. Deze gladde ijslaag is verraderlijk, omdat het vaak niet goed zichtbaar is.
Deze afbeelding laat verschillende soorten neerslag zien. Een warme luchtlaag (oranje vlak) zorgt ervoor dat de neerslag smelt tot regen. Als de bodem een temperatuur lager dan nul graden heeft, bevriest de regen wanneer het de grond raakt. We spreken dan van ijzel. In het geval van ijsregen is de warme laag minder groot, waardoor de neerslag onder die laag weer bevriest voor het op de grond valt.
IJzel gaat vaak gepaard bij een dooi-aanval zoals nu. Terwijl er nabij het aardoppervlak nog vrieskou aanwezig is en de wegdektemperatuur onder nul ligt, stroomt als eerst op grote hoogte zachtere lucht binnen. De sneeuwvlokken smelten dan in hun weg naar beneden. Maar de regendruppel kan in de koudere luchtlaag onderkoeld raken en ijzel veroorzaken, zeker als de wegdektemperatuur onder nul ligt. Als de koudere laag dikker is, kan de druppel bevriezen en valt ijsregen.
Verwachtingen
Vanavond neemt de bewolking verder toe en in de loop van de avond gaat het in het uiterste westen en in Zeeland regenen. Deze regen trekt gedurende de nacht oostwaarts en kan in een groot deel van het land leiden tot ijzel. De grootste kans op meer ijzel doet zich later in de nacht en begin van de ochtend voor in het oosten en noordoosten. Daar kan eerst ook ijsregen of smeltende sneeuw vallen. De temperatuur schommelt rond het vriespunt, met minima van -2 graden in het noordoosten tot +2 graden in het zuidwesten.
In de tweede helft van maandagochtend zijn de problemen in het hele land voorbij, als laatst in Drenthe en Groningen. Het wordt in de middag 3 graden in Groningen en 10 graden in Zeeland. Boven het wegsmeltende ijs en de sneeuw kan in het noorden mist ontstaan.
Waarschuwingen per regio
De code oranje voor gladheid geldt niet in het hele land en ook niet overal even lang. Hieronder vind je een overzicht van code oranje per provincie of regio voor komende avond, nacht en ochtend.
Drenthe: 02.00 uur tot 10.00 uur
Flevoland: 0.00 uur tot 07.00 uur
Friesland: 01.00 uur tot 08.00 uur
Gelderland: 0.00 uur tot 07.00 uur
Groningen: 02.00 uur tot 10.00 uur
Limburg: 0.00 uur tot 05.00 uur
Noord-Brabant: 0.00 uur tot 05.00 uur
Noord-Holland: 23.00 uur tot 04.00 uur
Overijssel: 01.00 uur tot 08.00 uur
Utrecht: 0.00 uur tot 05.00 uur
Waddeneilanden: 0.00 uur tot 05.00 uur
In Zuid-Holland geldt code geel voor gladheid tot vannacht 04.00 uur. In Zeeland zijn geen waarschuwingen.
Gevolgen
Deze codes gelden om te waarschuwen voor de gevaarlijke gevolgen van ijzel. Code oranje wordt uitgegeven als op uitgebreide schaal gladheid door ijzel of bevriezing voorkomt. Hierdoor is een grote kans op ongelukken door gladde bruggen, wegen, fietspaden en voetpaden, met vertragingen op de weg als gevolg. Daarnaast is er ook kans op vertragingen en het niet rijden van het openbaar vervoer zoals treinen, trams en bussen. Vliegtuigen kunnen aan de grond moeten blijven.
Het KNMI en Rijkswaterstaat waarschuwen automobilisten om rekening te houden met zeer gevaarlijke rijomstandigheden vanwege verraderlijke gladheid. Daarom raden ze aan om alleen de weg op te gaan als dat echt nodig is. Daarnaast is het belangrijk om langzamer te rijden en grotere afstand te houden tot andere weggebruikers. En als tip voor fietsers: zet het zadel lager en laat wat lucht uit uw banden lopen
