Magdel Erasmus
Super El Niño ontregelt wereldwijd het weer
18 sep 2026, 13:30
De wereld zet zich schrap voor een historisch krachtige El Niño. Dit extreme klimaatverschijnsel gooit het weer op aarde volledig in de war, met ingrijpende gevolgen voor ecosystemen en miljarden mensen wereldwijd.
El Niño (Spaans voor 'de jongen') is een periodiek klimaatverschijnsel dat deel uitmaakt van ENSO. Het ontstaat door ongewoon hoge zeewatertemperaturen in de equatoriale Stille Oceaan. Normaal stijgen hierdoor de wereldwijde temperaturen, wat leidt tot extreme droogte in bepaalde regio's en hevige overstromingen elders.
De wereldoceanen zijn al maanden veel warmer dan normaal, voornamelijk door de menselijke uitstoot van broeikasgassen. Maar dit gebeurt nu tegelijk met een super El Niño. Hoewel El Niño zelf geen extra warmte in de oceaan creëert, zorgt het wel dat de warmte van het oceaanoppervlak verschuift. Dit natuurverschijnsel wordt nu als het ware boven op een al opgewarmde aarde geplakt. Hierdoor is de impact mogelijk groter dan ooit.
Historische metingen in 2026
Onderzoekers spreken van een "super El Niño" zodra de temperatuur van het zeeoppervlak in de Stille Oceaan minstens 2 graden boven het gemiddelde stijgt. De huidige El Niño gaat daar ruim overheen.
Volgens de Niño 3.4-index steeg de temperatuurafwijking van +2 graden in de vroege zomer van 2026 naar inmiddels +3 graden boven gemiddeld. Zelfs op diepte ligt de temperatuur meer dan 8 graden hoger dan normaal. Dit maakt het de krachtigste El Niño sinds 1950.
De Wereld Meteorologische Organisatie (WMO) verwacht dat het verschijnsel tot februari 2027 aanhoudt, met een piek rond het eind van dit jaar.
Directe gevolgen wereldwijd
De impact is nu al overal zichtbaar. In Indonesië en Australië wakkert het verschijnsel extreme droogte en zware bosbranden aan. Terwijl zuidelijk Afrika eveneens kampt met extreme droogte, krijgt Oost-Afrika (zoals Kenia en Somalië) en het zuiden van de VS juist te maken met buitensporig veel regen.
De zwaarste klappen vallen in landen rond de Stille Oceaan, zoals Peru en Ecuador. Zij bereiden de bevolking met noodoefeningen voor op hevige overstromingen. Ook de natuur lijdt: door intense mariene hittegolven sterft vispopulatie en verbleekt koraal massaal.
Voorproefje van de toekomst
De laatste grote El Niño in 2024 droeg bij aan een reeks wereldwijde hitterecords, waaronder het warmste jaar ooit sinds begin van de metingen, gevolgd door het tweede warmste jaar.
Volgens de klimaatdienst Copernicus was afgelopen zomer de warmste ooit gemeten en augustus 2026 evenaarde de warmste maand sinds begin van de metingen, namelijk juli 2023. Zowel dit jaar als volgend jaar dreigen historisch warm te verlopen.
Dat deze El Niño zo krachtig is, en het ene record op het volgende mogelijk gaat sneuvelen, is nog geen permanente verschuiving in dit opwarmende klimaat. De oceaan zal waarschijnlijk in de komende twee jaar weer óf in een 'normale oscillatie' of in een koudere La Niña veranderen.
Maar wat we nu zien, is wel het duidelijkste voorproefje ooit van wat er gebeurt als een natuurlijke cyclus samenvalt met een steeds warmer wordende wereld.
