Wereldzeeën recordwarm op bijzonder moment

De wereldzeeën hebben een nieuw warmterecord bereikt. Op 22 augustus kwam de gemiddelde zeewatertemperatuur uit op 21,1 graden. Opvallend: zo’n record wordt normaal gesproken juist in het voorjaar verwacht.

De temperatuur is gemeten over de oceanen tussen 60 graden zuider- en 60 graden noorderbreedte. Daarmee is het vorige record van 21,09 graden uit maart 2024 verbroken. Ook het vorige augustusrecord, 20,98 graden uit 2023, is gesneuveld. De metingen zijn gebaseerd op de ERA5-dataset van de Europese klimaatdienst Copernicus, die teruggaat tot 1979.

Recordwarmte op een opvallend moment

Dat het record op 22 augustus is bereikt, is opvallend. De wereldzeeën zijn gemiddeld gesproken het warmst in maart en april, na de zomer op het zuidelijk halfrond. Een nieuw absoluut record zo laat in het jaar laat zien hoe uitzonderlijk warm grote delen van de oceanen momenteel zijn.

De recordwarmte komt niet uit de lucht vallen. De oceanen warmen al tientallen jaren op door klimaatverandering. Daar komt momenteel El Niño bovenop. In de Niño 3.4-regio, het gebied in de centrale en oostelijke tropische Grote Oceaan waarmee de sterkte van El Niño wordt bepaald, lag de zeewatertemperatuur in juli gemiddeld 1,4 graden boven normaal. In het oostelijke deel van de tropische Pacific waren de afwijkingen zelfs groter dan 2 graden.

El Niño is momenteel sterk in ontwikkeling en neemt verder in kracht toe. Volgens NOAA is er meer dan 90 procent kans op een zeer sterke El Niño tijdens de herfst en winter van 2026-2027. De WMO verwacht eveneens dat het verschijnsel in de periode augustus tot en met oktober verder versterkt. Daarmee kan El Niño de komende maanden extra warmte aan het klimaatsysteem toevoegen.

Meer warmte voor het weer

Een warmere oceaan heeft ook gevolgen voor het weer. Warmer zeewater zorgt voor meer verdamping en daardoor kan er meer vocht in de atmosfeer terechtkomen. Onder de juiste omstandigheden kan dat bijdragen aan zwaardere regenval en krachtigere stormsystemen. Het betekent overigens niet dat het overal automatisch natter of stormachtiger wordt.

Wetenschappers van Copernicus volgen de komende tijd of het nieuwe record slechts een tijdelijke uitschieter is of onderdeel wordt van een langere periode met uitzonderlijk warm zeewater. De combinatie van een al sterk opgewarmde oceaan en een snel sterker wordende El Niño maakt de komende maanden in ieder geval bijzonder interessant.