Actueel

Spectaculair en fenomenaal!

Utrecht
Michiel

Soms wordt de hemel tijdens de nacht opgelicht. Dat kan zijn door het noorderlicht, maar hier in Nederland is de kans groter dat het een heel ander fenomeen is, namelijk lichtende nachtwolken! Misschien ben je meer bekend met het Engelse woord “noctilucent clouds”? Punt is: deze “wolken” zijn spectaculair en fenomenaal!

Afgelopen nacht waren deze bijzondere zomerwolken weer te zien. De omstandigheden waren gunstig. Het was tijdelijk helder en ook de tijd van het jaar zorgt dat deze wolken de nachtelijke hemel oplichten! 

20180619_Jeroen Schouwenberg_Nijmegen.jpeg
Foto: Jeroen Schouwenberg (Nijmegen)

Waar treffen we deze wolken aan?
Lichtende nachtwolken zijn geen gewone wolken. Onze alledaagse wolken, zoals stapelwolken of cirrus, komen in de onderste 15 km van de atmosfeer voor. Dit deel van de atmosfeer noemen we de troposfeer. Lichtende nachtwolken aan de andere kant komen tussen 75 en 85 km hoogte voor. Ze bevinden zich dus in de mesosfeer.

Opbouw atmosfeer.jpg

Ontstaan
De mesosfeer is een zeer droge luchtlaag waarin gewone wolken niet kunnen vormen. Daarom bestaan lichtende nachtwolken voornamelijk uit stofdeeltjes. Deze stofdeeltjes zijn afkomstig van onder andere meteorieten en vulkanische uitbarstingen. Soms zit er een klein beetje waterdamp in de mesosfeer. Deze condenseert op de stofdeeltjes en vormt ijskristallen, want de temperatuur in de mesosfeer ligt tussen -90 en -145 graden. Vervolgens ontstaan de lichtende nachtwolken.

20180619_Evert van de Pol_Hoevelaken.jpeg
Foto: Evert van de Pol (Hoevelaken)

Schemering en grijze nachten
Wanneer de zon onder de horizon verdwijnt en het nog niet helemaal donker is, is er sprake van schemering. Er zijn verschillende fases van schemering. Deze fases worden goed uitgelegd in een van onze oude blogs (lees hier er meer over). Grijze nachten is een type schemering die voorkomt tijdens de zomermaanden als de zon niet verder dan 18 graden onder de horizon zakt. Dan is aan de noordelijke horizon een grijs licht waarneembaar en spreken we van grijze nachten.

20180619_Kees Zwaan_Egmond-Binnen.jpeg
Foto: Kees Zwaan (Egmond-Binnen)

Oplichting
Als de zon onder de horizon duikt worden deze bijzondere wolken van onder beschenen, terwijl het al donker is op aarde. De grootste kans om dit fenomeen te zien is aan de noordelijke horizon, waar de zon het langst de nachtwolken beschijnt.

Lichtende nachtwolken.jpg

Vooral in mei, juni en juli zijn lichtende nachtwolken tijdens heldere grijze nachten te zien. In de andere maanden staat de zon tijdens schemering bij ons te laag onder de horizon om deze wolken te kunnen waarnemen.

20180619_Brian Verhoeven_Wageningen.jpg
Foto: Brian Verhoeven (Wageningen)

Wanneer zijn ze weer te zien?
Komende nacht heeft de bewolking de overhand, maar niet overal. In het westen en zuidwesten zijn minder wolken aanwezig en kunnen lichtende nachtwolken mogelijk waarneembaar zijn. Woensdagavond en donderdagnacht trekt vanuit het noordwesten een storing over ons land. Deze gaat gepaard met veel bewolking en regen. Landinwaarts blijft het langer helder en misschien wordt de hemel daar opgelicht door deze spectaculaire “wolken”. Als dat niet lukt, is er nog de rest van juni en de hele julimaand kans om dit bijzondere natuurverschijnsel waar te nemen!


19-06-2018 om 12:00 door Magdel Erasmus


 
Een moment geduld aub...
Een moment geduld aub...