Uitzonderlijke hittegolf in Australië

woensdag 30 januari 2013

Januari is ‘extremely hot geweest in Australië. Vooral van 1 tot en met 10 januari was sprake van moordende hitte. Op 1 januari werd het in Munglinup West (Western Australia) 46,1º, op de 2de noteerde Eyre (Western Australia) 47,7º, op 3 januari werd het 48,6 en 48,2º in respectievelijk Red Rocks Point en Eucla (eveneens in WA), op 4 januari 48,2º in Wudinna Aero (South Australia) en op 5 en 6 januari zinderde Marree Comparison (SA) naar 48,4 en 48,2º.

 

Vervolgens noteerde Leonora (WA) op 7 januari 47,8 en op de 8ste meldde Leonara 48,3 en Marree Comparison 48,4º. De maximumtemperatuur van Leonora was een plaatselijk record in een reeks van 57 jaar waarnemingen en op 9 januari werd het nog ‘dampende record’ (!) opnieuw gebroken. Leonora noteerde toen 49,0º. Dat is de hoogste temperatuur van deze intense ‘Australian heatwave’. Op 10 januari zinderende het kwik in Warburton Airfield (WA) naar 47,7º.

 

Janvissersweer-TX080113-Australia

Verwachtingen zijn geen waarnemingen! De Australische weerdienst heeft de legenda van kaarten met maximumtemperaturen ‘verrijkt’ tot boven 50 graden. Vijftigers zijn echter niet opgetreden.

 

Hoe heet was het in het verleden?

 

Op een aantal locaties is het in januari niet eerder zo ‘mensonterend’ heet geweest maar het ‘national record’ is niet gebroken. Dat werd gevestigd in Oodnadatta in Southern Australia. Op 2 en 3 januari 1960 werd het daar respectievelijk 50,7 en 50,3º. In het El Niño jaar 1998 registreerde Mardie in Western Australia (WA) op 19 februari 50,5º. Dat is dus het alltime februarirecord en tevens de op een na (Oodnadatta 50,7º) hoogste waarde ooit gemeten. In Australië zijn in het verleden alleen op deze data temperaturen boven 50º waargenomen. Nergens op het Zuidelijk Halfrond zijn in het (recente) verleden trouwens hogere maxima gemeten dan in Australië. Na de genoemde drie ‘vijftigers’ staat op de 4de plaats 49,7º in Menindee, New South Wales, op 10 januari 1939.

 

Verdampende benzine!

 

Zeer bijzonder was ook de gemiddelde maximumtemperatuur van maandag 7 januari in geheel Australië. Deze waarde bedroeg 40,33º. Dat betekende een nieuw landelijk record: ‘nationwide’ stond dat namelijk op 40,17º, daterend van 21 december 1972. Het record is vooral indrukwekkend omdat Australië zo’n enorm groot land is. Met een oppervlakte van 7.692.024 km² is Australië het op vijf na grootste land ter wereld! Een curieus bericht kwam tijdens de hittegolf uit Oodnadatta in Southern Australia. Daar was het zo heet dat het plaatselijke pompstation stopte met de verkoop van brandstof omdat de benzine begon te verdampen!

 

Janvissersweer-ZandstormAustralia120113

De foto toont een uniek verschijnsel: een heuse stof(zand)storm boven zee voor de westkust van Australië.

 

Een historische dag in en rond Sydney

 

Concentreerde de hittegolf zich tijdens de eerste decade van de maand met name op de staten Western- en South Australia (alsmede op Tasmanië): na het midden van de maand was vooral New South Wales aan de beurt. Op verschillende locaties in en rond Sydney en Canberra werden op 18 januari maandrecords voor wat betreft de hitte gebroken. In Sydney registreerde Observatory Hill 45,8 en de luchthaven 46,4º; in Canberra werd het 41,6º. In de ‘Greater Sydney Area’ bedroeg de hoogste temperatuur 46,5º in Penrith. Na 18 januari, toen Wilcannia in de staat New South Wales naar 47,1º zinderde is de grootste hitte geweken. Maxima boven 45 graden zijn niet meer opgetreden.

 

Janvissersweer-Koala2009

Tijdens de grote hittegolf van eind januari/februari 2009, toen meer dan 200 mensen bij bosbranden om het leven kwamen, bedelden zelfs Koala beertjes om water.

 

Geen incident!

 

Dat de hitte geen incident is, blijkt uit het feit dat het oostelijk deel van Australië aan het eind van november 2012 te maken had met een van de grootste ‘spring heatwaves on record’. Op 29 november vestigden maar liefst 18 stations met lange meetreeksen hitterecords voor november alsmede de meteorologische lente. Zeer bijzonder was de topper van 45,8º in Ouyen in de staat Victoria. Dat was met afstand een ‘state record. In het verleden is het in Victoria in november (en de lente) nimmer heter geweest dan 44,5º op 17 november 1980 in Mildura. In hetzelfde Mildura werd op 29 november 2012 trouwens ook het eigen record ‘state record’ met een topper van maximaal 45,5º terzijde geschoven. De hoogste temperatuur in november was 46,2º in Pooncarie in New South Wales.

 

Ook vóór november was het in Australië al geruime tijd erg warm. De gemiddelde maximumtemperatuur over de periode september tot en met december bedroeg landelijk 1,61º boven normaal. In een reeks teruggaand tot 1910 is de temperatuurafwijking niet eerder zo groot geweest. Dezelfde periode in 2002 had een afwijking van 1,60º Celsius.

 

Oorzaak

 

De recente extreme hitte alsmede de helaas onvermijdelijke bosbranden zijn het gevolg van atmosferische condities die in zomer van 2012 ook grote delen van de Verenigde Staten parten speelden. Het betreft hier een omvangrijke, stroperige ‘heat dome’ (warmbloedig hogedrukgebied op hoogte) die zichzelf mede in stand houdt vanwege langdurige droogte en warmte.

 

Bron: Jan Visser

Weervideo 30 oktober 2014 - 23:55

rss

Nieuws

  • Weekend Weerbericht

    Vandaag en morgen is het warm voor de tijd van het jaar. Zaterdag is het zonnig en lijkt het met 16 tot 21°C wel lente!

    Lees verder
  • Europa weerbericht

    Oktoberwinter in Moskou weer voorbij. 'Summer in the City' in de Spaanse stad Bilbao. Al 8 dagen maxima boven 25º.

    Lees verder

Weerupdates

Foto's en video's

Het weer in
{{dayTitle($index)}}

{{day.temperature}}° / {{day.mintemperature}}°
{{dayTitle($index)}}

{{day.temperature}}° / {{day.mintemperature}}°
Nu
5-daagse
14-daagse
Locatie wijzigen
Voorkeurslocatie wijzigen

Zonradar

Zonneradar

Satelliet Nederland

Satelliet Nederland: Zon of wolken?

Europa kaart

Buienradar Europa

Regenverwachting

Regenverwachting Europa

Druk en temperatuur

Drukverwachting Europa

Windkaart Nederland

Windkaart Nederland